URE: uproszczenie procedury koncesyjnej dla małych OZE

W 2025 roku rząd wprowadził pakiet deregulacyjny dla sektora energetycznego, który zniósł obowiązek koncesyjny dla instalacji OZE o mocy do 5 MW. Zgodnie z informacją Ministerstwa Klimatu i Środowiska, farmy fotowoltaiczne, elektrownie wiatrowe i biogazownie poniżej tego progu nie wymagają już koncesji wydawanej przez Urząd Regulacji Energetyki (URE), co zmniejsza czas i koszt przygotowania inwestycji.

Dla instalacji fotowoltaicznych o mocy do 500 kW wykorzystywanych na własne potrzeby wystarczy samo zgłoszenie – bez konieczności uzyskania pozwolenia na budowę. Przedsiębiorcy i rolnicy mogą dzięki temu szybciej uruchomić własne źródła energii, bez angażowania kapitału w procedury administracyjne.

Jednocześnie zniesiono obowiązek uzyskiwania pozwolenia dla instalacji OZE do 5 MW, co oznacza eliminację dwóch równoległych procedur: koncesyjnej i pozwoleniowej. Ministerstwo szacuje, że uproszczenie procedur skróci czas inwestycyjny o kilka miesięcy, co ma bezpośrednie przełożenie na rentowność małych projektów energetycznych w segmencie lokalnym i rozproszonej generacji.

Przed deregulacją przepisy koncesyjne blokowały rozwój małych farm fotowoltaicznych i biogazowni. Każdy przedsiębiorca planujący instalację powyżej 500 kW musiał przejść wielomiesięczną procedurę koncesyjną w Urzędzie Regulacji Energetyki, płacąc opłaty administracyjne i gromadząc rozległą dokumentację – od opinii wójtów i starostów po dowody posiadania tytułu prawnego do gruntów. Koszt procesu sięgał kilkudziesięciu tysięcy złotych, a wydanie decyzji zajmowało od 3 do 8 miesięcy.

Ministerstwo Klimatu i Środowiska oszacowało, że procedury koncesyjne odpowiadały za około 30% kosztów przygotowania projektów OZE w segmencie 500 kW – 5 MW. W praktyce bariera administracyjna wypychała inwestycje poniżej 500 kW albo zmuszała do agregacji wielu małych projektów przez dużych deweloperów.

Celem pakietu deregulacyjnego jest skrócenie ścieżki inwestycyjnej dla małych projektów. Zgodnie z założeniami ustawy UC118 farmy fotowoltaiczne i biogazownie do 5 MW mają uzyskać status małej energetyki i wyjść spod reżimu koncesyjnego, pozostając objęte jedynie zgłoszeniem do URE.

Według informacji rządu z marca 2025 roku zniesienie obowiązku koncesyjnego dla instalacji do 5 MW ma uruchomić dodatkowe 2-3 GW mocy OZE w perspektywie 2 lat, głównie w segmencie farm naziemnych i agrofotowoltaiki na gruntach rolnych o niskiej klasie bonitacyjnej.

Zniesienie obowiązku koncesyjnego dla instalacji OZE o mocy do 5 MW w 2025 roku oznacza dla właścicieli małych farm fotowoltaicznych, przedsiębiorców i rolników bezpośrednie oszczędności czasowe i finansowe. Według informacji Ministerstwa Klimatu i Środowiska, wcześniej każda instalacja powyżej 500 kW wymagała wielomiesięcznej procedury koncesyjnej, co generowało koszty administracyjne oraz opóźniało rozpoczęcie produkcji energii o kilka miesięcy.

Deregulacja procedur koncesyjnych usuwa barierę wejścia dla średnich inwestorów w sektor OZE. Przedsiębiorcy planujący farmy fotowoltaiczne w zakresie 500 kW – 5 MW unikają teraz kosztów związanych z przygotowaniem wniosku koncesyjnego, opłat administracyjnych oraz konieczności zatrudnienia specjalistów prawnych. Według gov.pl, dla instalacji fotowoltaicznych do 500 kW wykorzystywanych na własne potrzeby wystarczy samo zgłoszenie zamiast pozwolenia na budowę, co dodatkowo przyspiesza proces inwestycyjny.

Rolnicy inwestujący w biogazownie lub instalacje fotowoltaiczne na gruntach rolnych zyskują prostszą ścieżkę administracyjną. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi wdrożyło zmiany upraszczające procedury przyznawania wsparcia na mikroinstalacje fotowoltaiczne oraz magazyny energii w ramach interwencji I.10.2, co zwiększa dostępność funduszy unijnych dla małych gospodarstw.

Dla rynku małych OZE deregulacja oznacza przyspieszenie rozwoju lokalnych źródeł energii odnawialnej. Według URE, uproszczone procedury dla obiektów do 5 MW obejmują także usprawnienia w procesie przyłączeń do sieci elektroenergetycznej oraz lepsze zarządzanie nadwyżkami energii, co poprawia opłacalność inwestycji dla małych i średnich przedsiębiorców.

Ministerstwo Klimatu i Środowiska ogłosiło w 2025 roku pakiet deregulacyjny dla sektora energetycznego, który przewiduje uproszczenie procedury koncesyjnej dla małych OZE do mocy 5 MW (według gov.pl). Projekt ustawy zakłada fakultatywne zniesienie obowiązku koncesyjnego dla instalacji fotowoltaicznych, biogazowni i innych źródeł odnawialnych o mocy nieprzekraczającej tego progu mocy. Dla przedsiębiorców planujących inwestycje w nowym reżimie oznacza to eliminację wielomiesięcznej procedury koncesyjnej prowadzonej przez Urząd Regulacji Energetyki (URE) oraz związanych z nią kosztów administracyjnych.

Zmiany wchodzą w życie etapami. Instalacje do 500 kW przeznaczone na własne potrzeby – według komunikatu MKiŚ z 2025 roku – nie wymagają już pozwolenia na budowę, wystarczy samo zgłoszenie. Przedsiębiorcy planujący farm fotowoltaiczną o mocy między 500 kW a 5 MW mogą rozpocząć inwestycję bez koncesji, pod warunkiem spełnienia norm technicznych i zgłoszenia instalacji do URE. Inwestorzy przygotowujący projekty w przedziale mocy 1-5 MW powinni zweryfikować aktualny status przepisów wykonawczych w zakresie przyłączenia do sieci przed złożeniem wniosku o przyłączenie.

Rolnicy i właściciele małych przedsiębiorstw mogą już teraz przygotowywać dokumentację projektową dla instalacji do 5 MW bez obawy o konieczność uzyskania koncesji. Ministerstwo Rolnictwa uruchomiło w ramach interwencji I.10.2 wsparcie finansowe na mikroinstalacje fotowoltaiczne i magazyny energii elektrycznej – według gov.pl procedury przyznawania pomocy zostały uproszczone, co skraca czas oczekiwania na decyzję. Przedsiębiorcy przemysłowi zamierzający skorzystać z uprawnień przewidzianych w ustawie o odnawialnych źródłach energii powinni zapoznać się z Informacją Prezesa URE nr 59/2025 z 6 listopada 2025 roku, która precyzuje wymagania zgłoszeniowe dla instalacji w nowym reżimie prawnym.