Aukcje CfD 2026: budżet i kierunki rozwoju OZE w Polsce

System aukcji CfD (Contracts for Difference) to główny mechanizm wsparcia odnawialnych źródeł energii w Polsce w 2026 roku, którego organizatorem jest Urząd Regulacji Energetyki (URE). Wytwórcom energii z OZE zapewnia on 15-letnie gwarancje sprzedaży zakontraktowanej ilości energii po ustalonej, konkurencyjnie wylicytowanej cenie. W dotychczasowej edycji z całkowitego wolumenu 75,9 TWh energii zakontraktowano jedynie 16 TWh (21%) o wartości niecałych 5 mld zł, co stanowiło 16% maksymalnej puli 31 mld zł według danych Globenergia.

Podczas konferencji WindEurope 2026 w Madrycie (21-22 kwietnia 2026 r.) wiceministra klimatu i środowiska Urszula Zielińska zaprezentowała plan budowy 100 GW mocy OZE w Polsce do 2040 roku. Kierunek ten wyznacza ramy dla kolejnych rund aukcyjnych i determinuje skalę potrzebnych inwestycji w segmentach fotowoltaiki, energetyki wiatrowej na lądzie oraz morskich farm wiatrowych.

Równolegle Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) zaplanował na 2026 rok budżet 37 mld zł na zieloną transformację. Transformacja energetyczna i ochrona klimatu stanowią główny filar strategii NFOŚiGW, absorbując ok. 85 proc. środków przewidzianych na ten rok. Fundusz uruchamia nową edycję Funduszy Norweskich oraz kolejne instrumenty wsparcia dla wytwórców energii z OZE.

Ministerstwo Klimatu i Środowiska włączyło do wykazu prac Rady Ministrów kolejny projekt ustawy o OZE, który wprowadza aukcyjny system wsparcia dla biometanu oraz rozwiązania wspierające dalszy rozwój odnawialnych źródeł energii. Celem zmian jest zwiększenie możliwości wykorzystania OZE, przyspieszenie transformacji energetycznej oraz obniżenie cen energii dla odbiorców końcowych, w tym sektora MŚP.

Mechanizm aukcji CfD opiera się na ustawie o odnawialnych źródłach energii z 2015 roku i zapewnia wytwórcom 15-letnie gwarancje sprzedaży zakontraktowanej ilości energii po ustalonej, konkurencyjnie wylicytowanej cenie. W praktyce oznacza to, że producent energii z OZE otrzymuje różnicę między ceną aukcyjną a rzeczywistą ceną rynkową, co stabilizuje przychody projektu i ułatwia pozyskanie finansowania bankowego.

Dotychczasowe wyniki aukcji pokazują jednak istotny problem z absorpcją oferowanego wolumenu. Według portalu GlobEnergia w poprzednich aukcjach zakontraktowano jedynie 21% dostępnego wolumenu – z puli 75,9 TWh energii sprzedano tylko 16 TWh. Wartość zawartych kontraktów wyniosła niecałe 5 mld zł, co stanowi zaledwie 16% maksymalnej puli 31 mld zł przewidzianej przez regulatora.

Tak niski poziom kontraktacji wynika z kilku nakładających się czynników: rosnących kosztów komponentów, ograniczonej dostępności warunków przyłączenia do sieci oraz cen referencyjnych, które w części koszyków technologicznych nie nadążały za realiami rynku. W odpowiedzi Ministerstwo Klimatu i Środowiska pracuje nad kolejnymi nowelizacjami ustawy o OZE, które mają rozszerzyć aukcyjny system wsparcia m.in. o biometan oraz uprościć procedury inwestycyjne, aby pełniej wykorzystać budżet aukcji planowanych na 2026 rok.

Zakontraktowanie 21% wolumenu aukcji OZE w 2026 roku oznacza dla deweloperów istotne ryzyko inwestycyjne. Z dostępnych 75,9 TWh energii wytwórcy zakontraktowali jedynie 16 TWh o wartości niecałych 5 mld zł, co stanowi 16% maksymalnej puli 31 mld zł (dane portalu GlobEnergia). Niska absorpcja budżetu sygnalizuje, że wielu inwestorów wstrzymuje decyzje o realizacji projektów, oczekując korzystniejszych warunków cenowych lub zmian w ustawie o odnawialnych źródłach energii.

Skutki niedostatecznej alokacji odczują również odbiorcy energii. Projekt ustawy o zmianie ustawy o promowaniu wytwarzania energii elektrycznej w morskich farmach wiatrowych, procedowany przez Kancelarię Prezesa Rady Ministrów, zakłada rozwiązania mające obniżyć ceny energii poprzez przyspieszenie procesu inwestycyjnego w OZE. Bez wypełnienia zakontraktowanego wolumenu tempo transformacji energetycznej może okazać się zbyt wolne, by zrealizować plan budowy 100 GW mocy OZE do 2040 roku, zapowiedziany przez wiceministrę klimatu i środowiska Urszulę Zielińską podczas konferencji WindEurope 2026 w Madrycie (21-22 kwietnia 2026 r.).

Odpowiedzią regulatora na ograniczoną absorpcję jest otwarcie nowych ścieżek wsparcia dla technologii dotąd pomijanych w klasycznych aukcjach. Według Ministerstwa Klimatu i Środowiska kolejny projekt ustawy o OZE wprowadza aukcyjny system wsparcia dla biometanu oraz mechanizmy dalszego rozwoju odnawialnych źródeł. Równolegle Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) uruchomił nabór wniosków o dofinansowanie instalacji wykorzystujących biogaz i biometan, trwający od 30 stycznia do 30 kwietnia 2026 r., a łączny budżet zielonej transformacji na 2026 rok wynosi 37 mld zł.

Dla inwestorów rynkowym sygnałem pozostaje dywersyfikacja instrumentów. Morskie farmy wiatrowe i biometan zyskują odrębne ścieżki legislacyjne, co przenosi ciężar konkurencji poza klasyczne aukcje CfD organizowane przez Urząd Regulacji Energetyki.

Kolejne aukcje Urzędu Regulacji Energetyki (URE) planowane są zgodnie z harmonogramem publikowanym na stronach regulatora, a wytwórcy uczestniczący w systemie muszą pamiętać o obowiązkach sprawozdawczych określonych w instrukcjach URE dla wygranych projektów. Niski poziom zakontraktowania w 2026 roku (21% wolumenu) prawdopodobnie wymusi rewizję parametrów cen referencyjnych w kolejnych edycjach, aby przywrócić atrakcyjność mechanizmu CfD dla deweloperów fotowoltaiki i lądowej energetyki wiatrowej.

Ministerstwo Klimatu i Środowiska pracuje nad projektem ustawy wprowadzającym aukcyjny system wsparcia dla biometanu, który został włączony do wykazu prac Rady Ministrów. Nowe rozwiązania mają zwiększyć możliwości wykorzystania OZE, przyspieszyć transformację energetyczną oraz obniżyć koszty energii dla odbiorców końcowych. Równolegle procedowany jest projekt zmiany ustawy o promowaniu wytwarzania energii elektrycznej w morskich farmach wiatrowych, który wprowadzi rozwiązania przyspieszające proces inwestycyjny w sektorze offshore wind.

Docelowe ramy dla przyszłych edycji aukcji wyznacza plan 100 GW mocy OZE do 2040 roku, który wiceministra klimatu i środowiska Urszula Zielińska zaprezentowała podczas konferencji WindEurope 2026 w Madrycie w dniach 21-22 kwietnia 2026 roku. Realizacja tego celu wymaga nie tylko zwiększenia budżetów kolejnych aukcji CfD, lecz także skoordynowania mechanizmów wsparcia z instrumentami Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, który w 2026 roku przeznaczył 37 mld zł na zieloną transformację, w tym 85% środków na transformację energetyczną i ochronę klimatu.