Aukcje CfD 2026: budżet i kierunki rozwoju OZE w Polsce

Urząd Regulacji Energetyki oraz Ministerstwo Klimatu i Środowiska planują kolejne aukcje kontraktów różnicowych (CfD) na 2026 rok, po tym jak tegoroczne rozstrzygnięcia zakończyły się zaledwie 21% skutecznością kontraktacji. W 2025 roku z puli 75,9 TWh energii elektrycznej przeznaczonej do objęcia wsparciem, zakontraktowano jedynie 16 TWh o wartości niecałych 5 miliardów złotych, według danych opublikowanych przez URE. System aukcyjny funkcjonujący w Polsce od 2016 roku zapewnia wytwórcom energii z odnawialnych źródeł energii 15-letnie gwarancje sprzedaży oraz mechanizm stabilizacji przychodów przez kontrakty różnicowe.

Maksymalna pula środków dostępna w tegorocznych aukcjach wynosiła 31 miliardów złotych, jednak ostatecznie rozdysponowano jedynie 16% tej kwoty. Niska kontraktacja wynikała przede wszystkim z niewielkiego zainteresowania projektami wiatrowymi na lądzie oraz niedopasowania cen maksymalnych do rzeczywistych kosztów inwestycji w segmencie fotowoltaiki. W grudniu 2025 roku odbyła się również aukcja dla jednostek wysokosprawnej kogeneracji, w której do rozdysponowania było wsparcie w wysokości ponad 5,6 miliona złotych dla sprzedaży blisko 15,7 TWh energii elektrycznej wytworzonej w skojarzeniu z ciepłem.

Pierwsza w historii Polski aukcja dla morskiej energetyki wiatrowej została rozstrzygnięta przez Prezesa URE w styczniu 2025 roku, a maksymalna cena za energię elektryczną została określona rozporządzeniem Ministra Klimatu i Środowiska z 9 stycznia 2025 roku. Rada Ministrów przyjęła projekty ustaw mające na celu usprawnienie realizacji projektów offshore oraz efektywne przeprowadzenie aukcji dla farm wiatrowych na morzu, co ma kluczowe znaczenie dla planowanych rozstrzygnięć w 2026 roku. Ministerstwo Klimatu i Środowiska wraz z URE pracuje obecnie nad zmianami parametrów aukcyjnych, które mają zwiększyć atrakcyjność systemu wsparcia dla inwestorów oraz zapewnić realizację krajowych celów w zakresie rozwoju OZE.

System aukcyjny wspierający odnawialne źródła energii (OZE) funkcjonuje w Polsce od 2016 roku. Kontrakty różnicowe (CfD) stanowią mechanizm wsparcia, który zapewnia wytwórcom energii z OZE 15-letnie gwarancje sprzedaży energii elektrycznej po z góry ustalonej cenie. Gdy rynkowa cena energii spada poniżej poziomu aukcyjnego, wytwórca otrzymuje dopłatę pokrywającą różnicę. W odwrotnym scenariuszu – gdy ceny rynkowe przekraczają poziom aukcyjny – wytwórca zwraca nadwyżkę do systemu.

Głównym celem aukcji CfD jest zmniejszenie ryzyka inwestycyjnego w nowe instalacje OZE poprzez stabilizację przychodów, co bezpośrednio przekłada się na niższy koszt kapitału i bardziej przewidywalne zwroty z inwestycji. Mechanizm ten umożliwia realizację projektów, które bez długoterminowych gwarancji cenowych byłyby ekonomicznie nieuzasadnione lub wymagałyby znacznie wyższych stóp zwrotu kompensujących ryzyko zmienności cen energii.

Aukcje dzielą się na koszyki technologiczne – oddzielne dla fotowoltaiki, wiatru lądowego, wiatru morskiego, biogazowni oraz innych instalacji OZE. W grudniowej aukcji 2024 roku na premię kogeneracyjną do rozdysponowania było wsparcie w wysokości ponad 5,6 mln zł, a premią mogła zostać objęta sprzedaż blisko 15,7 TWh energii elektrycznej z wysokosprawnej kogeneracji. Pierwsza aukcja dla morskich farm wiatrowych została rozstrzygnięta w styczniu 2025 roku, co stanowi kamień milowy w rozwoju polskiej energetyki offshore.

Wytwórcy objęci systemem aukcyjnym podlegają obowiązkom sprawozdawczym wobec URE, w tym raportowaniu faktycznej produkcji energii oraz rozliczaniu salda dodatniego i ujemnego wynikającego z mechanizmu kontraktu różnicowego. Dane kontaktowe dla podmiotów zainteresowanych udziałem w aukcjach to adres mailowy URE: [email protected].

W tegorocznych aukcjach OZE do sprzedaży przeznaczono 75,9 TWh zielonej energii o maksymalnej wartości nieco ponad 31 mld zł. Jednak w dwóch rozstrzygniętych aukcjach łącznie zakontraktowano jedynie 16 TWh (21%) energii elektrycznej o wartości niespełna 5 mld zł (16%), według danych Urzędu Regulacji Energetyki. Tak niska kontraktacja wskazuje na strukturalne problemy mechanizmu wsparcia.

Główne przyczyny niskiej sprzedaży obejmują zbyt niskie ceny maksymalne wyznaczone w rozporządzeniach ministerialnych, które nie pokrywają rzeczywistych kosztów realizacji projektów OZE w obecnych warunkach rynkowych. Drugi czynnik to słaba rentowność projektów przy obecnym poziomie cen energii i rosnących kosztach inwestycyjnych – finansowanie, materiały budowlane, komponenty technologiczne. Dodatkowo bariery administracyjne wydłużają czas od złożenia oferty do uruchomienia instalacji, co zwiększa ryzyko inwestycyjne i obniża atrakcyjność uczestnictwa w aukcjach.

Ministerstwo Klimatu i Środowiska oraz URE analizują przyczyny niskiej kontraktacji przed planowaną edycją aukcji na 2026 rok. Rozważane kierunki zmian obejmują podwyższenie cen maksymalnych do poziomu gwarantującego zwrot z inwestycji, uproszczenie procedur administracyjnych oraz dostosowanie harmonogramów realizacji projektów do rzeczywistych możliwości wykonawczych branży OZE.

W grudniu 2025 roku Urząd Regulacji Energetyki przeprowadził ostatnią w sezonie aukcję na premię kogeneracyjną dla nowych i znacznie zmodernizowanych jednostek skojarzonych. Do rozdysponowania dostępne było wsparcie w wysokości ponad 5,6 mln zł, a premią mogła zostać objęta sprzedaż blisko 15,7 TWh energii elektrycznej z wysokosprawnej kogeneracji. Według URE, podmioty zainteresowane udziałem w aukcji mogą kontaktować się z urzędem mailowo pod adresem [email protected] w celu wyjaśnienia dodatkowych pytań dotyczących proceduralnych aspektów systemu wsparcia.

Równolegle Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej uruchomił nabory wniosków o dofinansowanie instalacji wykorzystujących biogaz i biometan, w ramach programów finansowanych z Funduszu Europejskiego. Wsparcie ma zwiększyć wykorzystanie paliw alternatywnych z OZE w krajowej gospodarce oraz poprawić efektywność systemów energetycznych. NFOŚiGW koncentruje się również na rozwoju wysokosprawnej kogeneracji i magazynowania energii z zyskiem dla środowiska.

W styczniu 2025 roku Minister Klimatu i Środowiska określił rozporządzeniem cenę maksymalną dla energii elektrycznej wytworzonej w morskich farmach wiatrowych, która będzie podstawą rozliczenia prawa do pokrycia ujemnego salda w pierwszej aukcji offshore. Według URE, rozstrzygnięcie tej aukcji dla morskich farm wiatrowych zakończyło się sukcesem. Rada Ministrów przyjęła dwa projekty ustaw MKiŚ mające usprawnić realizację projektów morskiej energetyki wiatrowej oraz efektywne przeprowadzenie aukcji dla farm wiatrowych na morzu oraz innych odnawialnych źródeł energii poprzez doprecyzowanie przepisów i wypełnienie luk prawnych.

Niska efektywność aukcji OZE w 2025 roku – zakontraktowano 21% planowanego wolumenu przy 16% dostępnego budżetu – sygnalizuje ryzyko podobnych trudności w kolejnych edycjach. Dla inwestorów oznacza to niepewność co do gwarancji sprzedaży energii na 15 lat, która stanowi fundament finansowania projektów odnawialnych źródeł energii.

Niskie wykorzystanie alokacji budżetowej wpływa bezpośrednio na tempo realizacji Polityki Energetycznej Polski do 2040, która zakłada osiągnięcie 27% udziału OZE w finalnym zużyciu energii. System aukcyjny funkcjonuje w Polsce od 2016 roku jako kluczowy mechanizm wsparcia rozwoju odnawialnych źródeł – jego niewykorzystanie hamuje budowę nowych mocy fotowoltaicznych i wiatrowych.

Dla odbiorców energii skutkiem opóźnień w rozwoju OZE może być wolniejsze obniżanie cen energii elektrycznej – większy udział zielonej energii w miksie wpływa długoterminowo na stabilizację kosztów. Według danych URE z grudnia 2025 roku w aukcji kogeneracyjnej zakontraktowano 15,7 TWh energii elektrycznej przy wsparciu 5,6 mln zł, co pokazuje rosnące znaczenie jednostek skojarzonych jako uzupełnienia niestabilnej produkcji wiatrowej i słonecznej.