Net-billing 2026: rozliczenie energii prosumenta po nowemu

Od 1 lutego 2025 roku energia oddawana przez prosumentów do sieci elektrycznej jest rozliczana według miesięcznej ceny rynkowej energii (RCEm), a wartość depozytu prosumenckiego powiększana współczynnikiem 1,23 – informuje Ministerstwo Klimatu i Środowiska. Nowe zasady dotyczą instalacji fotowoltaicznych uruchomionych przed 1 lipca 2024 roku i wprowadzają mechanizm korzystniejszy niż wcześniejsze rozwiązania net-billingu.

Prosumenci mogą również przejść na rozliczenie według godzinowych cen RCE, co zwiększa limit zwrotu niewykorzystanego depozytu z 20% do 30% – podaje URE. Decyzja o zmianie modelu rozliczeń jest jednak nieodwracalna i wymaga świadomego wyboru przez właściciela instalacji. Według danych Ministerstwa Klimatu, miesięczny model RCEm zapewnia większą przewidywalność kosztów dla gospodarstw domowych.

Dla instalacji uruchomionych po 1 lipca 2024 roku obowiązuje wyłącznie system net-billing oparty na cenach godzinowych. Okres wsparcia wynosi 15 lat łącznie, niezależnie od ewentualnej zmiany systemu rozliczeń w trakcie trwania umowy – precyzuje Ministerstwo Klimatu w odpowiedzi na interpelację poselską. Przejście z net-meteringu na net-billing nie resetuje licznika okresu wsparcia.

Od 1 października 2025 roku rozliczenia bazują na cenach z kwadransów zamiast godzin, co wynika z wprowadzenia przez Towarową Giełdę Energii 15-minutowych produktów na Rynek Dnia Następnego. Zmiana ta nie wpływa jednak na zasadnicze mechanizmy net-billingu i według URE nie będzie odczuwalna dla większości prosumentów w codziennym rozliczeniu energii.

System net-billing został wprowadzony w Polsce 1 lipca 2024 roku, zastępując dotychczasowy net-metering. Według Ministerstwa Klimatu i Środowiska, zmiana miała uporządkować rozliczenia rynkowe i dostosować model prosumenckiej fotowoltaiki do mechanizmów Towarowej Giełdy Energii. Prosumenci, którzy rozpoczęli produkcję energii przed tą datą, mogli nadal korzystać z umów net-meteringu do końca ich 15-letniego okresu wsparcia.

Pierwsza korekta przepisów przyszła jednak dopiero po 10 miesiącach obowiązywania nowych zasad. Od lutego 2025 roku energia oddawana do sieci rozliczana jest według miesięcznej ceny RCEm, a jej wartość w depozycie prosumenckim powiększana współczynnikiem 1,23 (źródło: Ministerstwo Klimatu i Środowiska, grudzień 2024). Dodatkowo limit zwrotu niewykorzystanego depozytu wzrósł z 20% do 30%.

Aneks wprowadził także możliwość przejścia na rozliczenia według godzinowych cen rynkowych (RCE), co zwiększa limit zwrotu depozytu do 30%, ale jest decyzją nieodwracalną. Od 1 października 2025 roku rozliczenia bazują na cenach z kwadransów zamiast godzin, co wynika z wprowadzenia przez TGE 15-minutowych produktów na Rynek Dnia Następnego. Zmiana ta nie wpływa jednak na praktyczne funkcjonowanie systemu dla większości prosumentów.

Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie prowadzi obecnie prac legislacyjnych dotyczących rozwiązań, które miałyby obowiązywać po zakończeniu 15-letniego okresu wsparcia dla najstarszych prosumentów. Według resortu, kwestia ta będzie analizowana w przyszłości, ale brak konkretnych planów na 2026 rok ogranicza perspektywy rozwoju energetyki prosumenckiej w Polsce.

Od 1 lutego 2025 roku energia oddawana do sieci przez prosumentów jest wyceniana według miesięcznej ceny rynkowej energii (RCEm), a wartość zapisywana w depozycie prosumenckim powiększana jest współczynnikiem 1,23. Oznacza to, że jeśli prosument wprowadzi energię o wartości rynkowej 100 zł, w depozycie pojawi się 123 zł. Według Ministerstwa Klimatu i Środowiska, rozwiązanie to ma zapewnić większą przewidywalność i stabilność rozliczeń w porównaniu z rozliczeniem godzinowym.

Prosumenci mogą jednak zdecydować się na rozliczenie godzinowe według cen RCE z Towarowej Giełdy Energii. W takim przypadku wartość depozytu nie jest mnożona przez współczynnik 1,23, ale limit zwrotu niewykorzystanej nadwyżki rośnie z 20% do 30%. Według URE, wybór rozliczenia godzinowego jest decyzją nieodwracalną – prosument nie może wrócić do systemu miesięcznego po złożeniu wniosku o zmianę. Przed 1 lutego 2025 roku maksymalny zwrot wynosił 20%, niezależnie od wybranego modelu rozliczenia.

Mechanizm depozytu prosumenckiego działa jako wirtualne konto, na którym gromadzona jest wartość energii oddanej do sieci. Różnica między wartością depozytu a rzeczywistym kosztem energii pobranej z sieci stanowi kluczowy element rozliczenia – jeśli prosument pobierze więcej energii niż wprowadził, dopłaca różnicę według taryfy sprzedawcy; jeśli wprowadzi więcej niż pobrał, niewykorzystane środki mogą zostać zwrócone (do 20% lub 30% w zależności od wybranego modelu). Według danych z Ministerstwa Klimatu i Środowiska z grudnia 2024 roku, system net-billing obowiązuje przez 15 lat od daty włączenia instalacji, niezależnie od ewentualnej zmiany metody rozliczenia.

Prosumenci objęci starym systemem net-metering (przed 1 lipca 2024 r.) mogą rozliczać się z preferencyjnymi opustami do 2031 roku, zgodnie z zapisami pierwotnej umowy. Według Ministerstwa Klimatu i Środowiska, nie przewidziano mechanizmów przedłużenia tych umów po zakończeniu 15-letniego okresu wsparcia (źródło: globenergia.pl, maj 2025). Przejście na net-billing przed tym terminem nie resetuje licznika – 15 lat liczy się łącznie, niezależnie od zmiany systemu, co oznacza skrócenie realnego czasu korzystania z nowych zasad (źródło: globenergia.pl, kwiecień 2025).

Nowi prosumenci (od lipca 2024 r.) automatycznie weszli w system net-billing z rozliczeniem według cen rynkowych RCE. Od lutego 2025 roku ich energia oddawana do sieci jest wyceniana miesięcznie (RCEm) z mnożnikiem 1,23, co zwiększa wartość depozytu prosumenckiego. Mogą również wybrać rozliczenie według cen godzinowych RCE, co podnosi limit zwrotu nadwyżek do 30 procent, ale decyzja ta jest nieodwracalna (źródło: Ministerstwo Klimatu i Środowiska, grudzień 2024).

Kluczowa różnica dotyczy pewności warunków: właściciele instalacji sprzed lipca 2024 mają gwarantowane zasady do 2031 roku, lecz bez perspektywy przedłużenia, podczas gdy grupa nowsza działa w systemie opartym o zmienne ceny giełdowe z dostępem do korzystniejszych współczynników. Ministerstwo potwierdziło w maju 2025 roku, że nie prowadzi prac legislacyjnych nad rozwiązaniami obowiązującymi po wygaśnięciu 15-letnich umów (źródło: globenergia.pl, maj 2025).

Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie prowadzi obecnie prac legislacyjnych dotyczących rozwiązań, które miałyby obowiązywać po zakończeniu 15-letniego okresu wsparcia dla prosumentów. Według odpowiedzi resortu z 2024 roku kwestia ta będzie analizowana w przyszłości, jednak brak konkretnych terminów i kierunków reform oznacza niepewność dla właścicieli najstarszych instalacji fotowoltaicznych.

Za 5-6 lat (2030-2031) umowy net-meteringowe dla pierwszych prosumentów wygasną, a przejście na system net-billing nie wydłuża 15-letniego okresu wsparcia – jest on liczony łącznie, niezależnie od zmiany systemu rozliczeń. Nawet przy zmianie zasad rozliczeń prosument nie zyskuje dodatkowych lat wsparcia, co oznacza, że właściciele instalacji z lat 2016-2017 staną przed perspektywą rozliczania energii bez żadnych preferencyjnych mechanizmów.

Brak zapowiedzianych reform na 2026 rok i kolejne lata ogranicza perspektywy rozwoju energetyki prosumenckiej w Polsce. Choć w 2024 roku wprowadzono poprawki do net-billingu (współczynnik 1,23, wyższy limit zwrotu nadpłat do 30%), to są one dostosowaniem obecnego systemu, a nie długoterminową strategią na okres po zakończeniu wsparcia dla najstarszych instalacji.