Opłata mocowa 2026: stawki dla MŚP i odbiorców biznesowych

30 października 2025 roku Urząd Regulacji Energetyki opublikował stawki opłaty mocowej na 2026 rok. Według danych URE, opłata wzrośnie średnio o 50% dla gospodarstw domowych i o 55% dla firm. Podwyżka wynika z waloryzacji cen obowiązków mocowych dla wieloletnich umów, którą przeprowadził Polskie Sieci Elektroenergetyczne z dniem 1 stycznia 2026 roku.

Opłata mocowa stanowi element rachunku za energię elektryczną, doliczany przez wszystkich dystrybutorów według jednolitych stawek wynikających z przepisów prawa. W 2026 roku należy się spodziewać wyższych całkowitych kosztów energii mimo stabilnej lub nieco niższej ceny samej energii – według Prezesa URE Renaty Mroczek, średnia cena energii elektrycznej w zatwierdzonych taryfach dla gospodarstw domowych wyniesie od 1 stycznia 2026 roku 495,16 zł za MWh netto.

Razem z opłatą kogeneracyjną (3 zł/MWh) oraz opłatą OZE, opłata mocowa tworzy pakiet tzw. opłat wspólnych. To właśnie one w największym stopniu podbijają rachunek końcowy, nawet gdy stawka energii pozostaje niezmieniona. Dla przedsiębiorstw z grupy MŚP i odbiorców biznesowych wzrost o 55% oznacza istotne zwiększenie kosztów operacyjnych związanych z zużyciem energii.

Prezes URE opublikował stawki zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 47 ust. 7 ustawy o rynku mocy. Dokładne poziomy stawek dla poszczególnych grup taryfowych zostały zawarte w Informacji Prezesa URE nr 58/2025. Waloryzacja uwzględnia wskaźniki makroekonomiczne oraz zmiany kosztów utrzymania rezerwy mocy w krajowym systemie elektroenergetycznym.

Opłata mocowa to mechanizm finansowy wprowadzony przez polski rynek mocy, zarządzany przez Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A. (PSE). Rynek mocy gwarantuje wytwórcom energii stałe wynagrodzenie za utrzymywanie dostępnej mocy produkcyjnej – nawet wtedy, gdy aktualnie nie dostarczają prądu do sieci. Dzięki temu system elektroenergetyczny ma zapewnioną rezerwę mocy na chwile szczytowego zapotrzebowania. Koszt tego mechanizmu rozliczany jest poprzez opłatę mocową doliczaną do rachunków wszystkich odbiorców końcowych.

PSE dokonuje corocznej waloryzacji cen obowiązków mocowych wynikających z wieloletnich umów mocowych zawartych na aukcjach głównych i uzupełniających. Waloryzacja polega na dostosowaniu stawek do zmieniających się warunków rynkowych i kosztów utrzymania mocy. Według komunikatu PSE z 30 października 2025 roku, operator dokonał waloryzacji cen od 1 stycznia 2026 roku dla wszystkich aktywnych kontraktów. Proces waloryzacji odbywa się na podstawie formuł określonych w umowach mocowych i przepisach ustawy o rynku mocy.

Wzrost opłaty mocowej w 2026 roku wynika z kumulacji zobowiązań z wieloletnich umów mocowych zawartych w poprzednich latach. Rynek mocy działa w oparciu o kontrakty długoterminowe (najczęściej 15-letnie dla nowych jednostek), co oznacza, że w 2026 roku system musi rozliczyć jednocześnie zobowiązania z aukcji przeprowadzonych w różnych okresach. Do tego dochodzi waloryzacja już istniejących umów, co przekłada się na skumulowany wzrost kosztów ponoszonych przez wszystkich odbiorców energii elektrycznej w Polsce.

Dla przedsiębiorstwa zużywającego 10 MWh miesięcznie, opłata mocowa wzrośnie w 2026 roku o około 15 zł netto (z około 30 zł do 45-47 zł miesięcznie). W skali rocznej oznacza to dodatkowe obciążenie rzędu 180 zł netto wyłącznie z tytułu opłaty mocowej.

W przypadku większego odbiorcy biznesowego, którego miesięczne zużycie wynosi 50 MWh, podwyżka opłaty mocowej wyniesie około 75 zł netto miesięcznie (ze 150 zł do około 230-235 zł), co daje roczny wzrost kosztów o 900 zł netto. Według danych z globenergia.pl, dla firm opłata mocowa wzrośnie nawet o 55%, co bezpośrednio przekłada się na wyższe rachunki za energię elektryczną mimo stabilnej lub niższej ceny samej energii.

Do opłaty mocowej dochodzą inne opłaty wspólne, takie jak opłata kogeneracyjna (3 zł/MWh według URE) i opłata OZE, które również rosną w 2026 roku. Dla przedsiębiorstwa o zużyciu 50 MWh miesięcznie sama opłata kogeneracyjna to dodatkowe 150 zł netto miesięcznie, podczas gdy opłata OZE stanowi kolejny stały element rachunku.

Kumulacja wzrostu opłat wspólnych – mocowej, kogeneracyjnej i OZE – powoduje, że mimo obniżki ceny samej energii elektrycznej (URE zatwierdziła średnią cenę 495,16 zł/MWh netto dla gospodarstw domowych od stycznia 2026), całkowite rachunki dla odbiorców biznesowych mogą wzrosnąć o kilka procent rocznie.

Wzrost opłaty mocowej w 2026 roku nie jest jedynym elementem wpływającym na rachunek za prąd przedsiębiorstw. Według Urzędu Regulacji Energetyki, obok stawek opłaty mocowej, opłata kogeneracyjna wzrośnie do 3 zł/MWh, a opłata OZE również ulegnie podwyżce. Wszystkie te składniki są obligatoryjne i jednolite dla wszystkich odbiorców – wynikają z przepisów prawa energetycznego, a nie decyzji indywidualnego dostawcy prądu.

Taryfy dystrybucyjne zatwierdzone przez URE na 2026 rok określają koszty przesyłu energii przez sieci lokalnych Operatorów Systemów Dystrybucyjnych (OSD). Dla MŚP oznacza to, że nawet przy niższej cenie energii elektrycznej na rynku hurtowym (średnia 495,16 zł/MWh netto dla gospodarstw domowych według Prezesa URE Renaty Mroczek), rachunek końcowy może wzrosnąć ze względu na sumę opłat stałych: mocowej, kogeneracyjnej, OZE oraz dystrybucyjnej.

Mechanizm opłaty mocowej jest zarządzany przez Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A. (PSE), które dokonało waloryzacji cen obowiązków mocowych dla wieloletnich umów mocowych od 1 stycznia 2026 roku. Opłata ta stanowi stabilne wynagrodzenie dla elektrowni za gotowość do pracy w okresach szczytowego zapotrzebowania na energię, niezależnie od faktycznej produkcji. Wzrost tej składowej o 50-55% (średnio) wynika z rosnących kosztów utrzymania mocy dyspozycyjnej w systemie elektroenergetycznym.

Dla przedsiębiorstw kluczowe jest zrozumienie struktury rachunku: cena energii, opłaty stałe (mocowa, OZE, kogeneracyjna) oraz koszty dystrybucji tworzą całkowity koszt zużycia. W praktyce oznacza to, że obniżka ceny samej energii nie przekłada się automatycznie na niższy rachunek, jeśli opłaty stałe wzrosną proporcjonalnie bardziej. Dla biznesu o wysokim zużyciu (np. piekarnie, hotele, zakłady przemysłowe) nawet kilkadziesiąt złotych różnicy miesięcznie na opłacie mocowej przekłada się na tysiące złotych rocznie przy uwzględnieniu wszystkich składowych.