agroenergia / program NFOSiGW, OZE dla rolnikow

Agroenergia – program priorytetowy Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW), skierowany do osób fizycznych będących właścicielami lub dzierżawcami nieruchomości rolnych o łącznej powierzchni użytków rolnych od 1 ha do 300 ha. Program wspiera inwestycje w nowe źródła ciepła i energii elektrycznej oparte na OZE, magazyny energii, a także działania zmniejszające zużycie surowców pierwotnych i projekty poprawiające efektywność energetyczną w gospodarstwach rolnych. Nabór wniosków zaplanowano do 31 grudnia 2025 r.

Dofinansowanie w ramach Agroenergii obejmuje m.in. instalacje fotowoltaiczne o mocy 2-20 kW (do 50% kosztów kwalifikowanych, maksymalnie 7 000 zł), magazyny energii o pojemności minimum 2 kWh (do 50% kosztów, maksymalnie 16 000 zł) oraz magazyny ciepła o pojemności minimum 20 dm³ (do 50% kosztów, nie więcej niż 5 000 zł na przedsięwzięcie). Program stanowi jedno z kilku narzędzi finansowania OZE dla rolników – obok interwencji I.10.2 z Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej 2023-2027, realizowanej przez ARiMR, w ramach której łączne wsparcie może sięgnąć nawet 1,7 mln zł bezzwrotnej pomocy na inwestycje OZE i termomodernizację.

Beneficjentem programu Agroenergia może być wyłącznie osoba fizyczna – właściciel lub dzierżawca nieruchomości rolnych, których łączna powierzchnia użytków rolnych wynosi od 1 ha do 300 ha. Warunek dodatkowy: wnioskodawca musi od co najmniej roku przed złożeniem wniosku prowadzić osobiście gospodarstwo rolne. Dzierżawcy muszą dysponować umową dzierżawy obejmującą okres realizacji i trwałości inwestycji. Program nie obejmuje spółek, fundacji ani jednostek samorządu – jest adresowany wyłącznie do rolników indywidualnych.

Program dzieli się na dwa obszary, które można łączyć w jednym wniosku. Obszar A obejmuje nowe źródła ciepła i energii elektrycznej – w tym kotły na biomasę, pompy ciepła, instalacje solarne oraz systemy zarządzania energią i działania zmniejszające zużycie surowców pierwotnych. Obszar B dotyczy mikroinstalacji fotowoltaicznych o mocy do 50 kW z obowiązkowym magazynem energii. Oznacza to, że rolnik ubiegający się o dofinansowanie paneli PV w ramach Agroenergii nie może zrezygnować z magazynu – jest on integralną częścią inwestycji w obszarze B.

Łączenie obu obszarów pozwala zmaksymalizować wsparcie. Rolnik może jednocześnie zmodernizować źródło ciepła (obszar A) i zainstalować fotowoltaikę z magazynem (obszar B). Dofinansowanie w formie dotacji do 50% kosztów kwalifikowanych obejmuje: do 7 000 zł na instalację PV o mocy 2-20 kW, do 16 000 zł na magazyn energii (min. 2 kWh) oraz do 5 000 zł na magazyn ciepła (min. 20 dm³, stawka do 20 zł/dm³). Nabór wniosków w ramach programu NFOŚiGW zaplanowano do 31 grudnia 2025 r.

Instalacja fotowoltaiczna o mocy 5 kW kosztuje na rynku od ok. 18 000 do 25 000 zł brutto (w zależności od typu paneli i inwertera). Przy dofinansowaniu 50% kosztów kwalifikowanych z programu Agroenergia dotacja wyniosłaby 9 000-12 500 zł – ale obowiązuje cap maksymalnie 7 000 zł na instalację PV. W praktyce rolnik przy inwestycji za 20 000 zł otrzyma 7 000 zł dotacji, a z własnej kieszeni pokryje 13 000 zł. Przy rocznej produkcji ok. 4 800 kWh i cenie energii ok. 0,80 zł/kWh oszczędność sięga 3 840 zł rocznie – prosty zwrot z wkładu własnego to ok. 3,4 roku.

Magazyn energii o pojemności 5 kWh to wydatek rzędu 15 000-25 000 zł. Tu limit dotacji jest korzystniejszy: 50% kosztów, maksymalnie 16 000 zł. Przy magazynie za 20 000 zł dotacja pokryje 10 000 zł, a wkład własny wyniesie 10 000 zł. Magazyn zwiększa autokonsumpcję z typowych 30% do ok. 70%, co przy instalacji 5 kW przekłada się na dodatkowe 1 920 kWh zużytych bezpośrednio zamiast oddanych do sieci – realna oszczędność ok. 1 500 zł rocznie.

Łącznie zestaw PV 5 kW + magazyn 5 kWh za ok. 40 000 zł brutto może uzyskać do 23 000 zł dotacji (7 000 zł na PV + 16 000 zł na magazyn). Wkład własny spada do ok. 17 000 zł. Przy łącznych oszczędnościach rzędu 5 300 zł rocznie prosty okres zwrotu z wkładu własnego wynosi ok. 3,2 roku. W obszarze B programu ARiMR magazyn energii jest obowiązkowy przy instalacji PV – co paradoksalnie jest korzystne, bo otwiera dostęp do wyższego limitu dotacji i poprawia ekonomikę całej inwestycji.