montaż magazynu energii / instalacja magazynu energii, lokalizacja BESS

Montaż magazynu energii obejmuje trzy etapy: dobór lokalizacji, spełnienie formalności budowlanych i przyłączenie elektryczne do istniejącej instalacji. Zgodnie z nowelizacją prawa budowlanego, zakres wymaganych formalności zależy od pojemności nominalnej systemu. Magazyny do 20 kWh powiązane z instalacją PV można montować bez pozwolenia i bez zgłoszenia – to próg wystarczający dla większości gospodarstw domowych z fotowoltaiką. Systemy o pojemności od 20 do 300 kWh wymagają zgłoszenia budowlanego, a powyżej 300 kWh konieczne jest uzyskanie pełnego pozwolenia na budowę. Sejm przyjął jednak poprawkę podnoszącą dolny próg do 30 kWh bez formalności – ostateczna wartość zależy od wersji przepisów obowiązującej w momencie montażu.

Lokalizacja magazynu musi spełniać konkretne wymagania techniczne. Pomieszczenie wymaga odpowiedniej wentylacji – jeśli magazyn trafia do kotłowni czy pomieszczenia gospodarczego, gdzie pracuje już pompa ciepła, wymóg jest zazwyczaj spełniony. Ministerstwo Rozwoju i Technologii proponuje, aby magazyny powyżej 10 kWh montować wyłącznie w specjalnych pomieszczeniach z rygorystycznymi wymaganiami ogniowymi – nie w pomieszczeniach przeznaczonych do pobytu ludzi. Dobra praktyka to dodatkowy montaż czujki dymu oraz gaśnicy w bezpośrednim sąsiedztwie urządzenia.

Przyłączenie elektryczne wymaga dostępu do głównej rozdzielnicy elektrycznej i stabilnego podłoża pod urządzenie. Przy dołożeniu magazynu do istniejącej instalacji fotowoltaicznej trzeba najpierw sprawdzić kompatybilność z zamontowanym falownikiem – nie każdy model obsługuje rozszerzenie o baterię. Rozbudowa systemu PV o magazyn wymaga montażu inteligentnego licznika energii. W programie Mój Prąd łączne dofinansowanie zakupu i montażu magazynu wraz z mikroinstalacją sięga do 28 000 zł na jeden punkt poboru energii, przy czym do jednej instalacji PV można zgłosić tylko jeden magazyn energii.

Magazyny energii o pojemności powyżej 10 kWh wymagają montażu w osobnym, ognioodpornym pomieszczeniu niemieszkalnym – tak wynika z propozycji MRiT dotyczącej nowych przepisów budowlanych. Pomieszczenie musi zapewniać odpowiednią wentylację; jeśli magazyn trafia do pomieszczenia gospodarczego, w którym pracuje już np. pompa ciepła, wymóg wentylacji jest zazwyczaj spełniony. Podłoże pod urządzenie musi być stabilne i równe, a sam magazyn potrzebuje bezpośredniego dostępu do głównej rozdzielnicy elektrycznej – bez tego przyłączenie do istniejącej instalacji PV będzie wymagało dodatkowych prac kablowych.

Bezpieczeństwo pożarowe to osobna kategoria wymagań. Dobrą praktyką – a w przypadku magazynów powyżej 10 kWh prawdopodobnie wymogiem formalnym – jest zamontowanie czujki dymu i czujki temperatury w pomieszczeniu pracy magazynu. Gaśnica w zasięgu ręki dopełnia zestaw zabezpieczeń. Magazyny do 10 kWh mają mniej rygorystyczne wymagania, ale nawet one nie mogą być instalowane w pomieszczeniach przeznaczonych do stałego pobytu ludzi.

Rozbudowa istniejącej instalacji fotowoltaicznej o magazyn energii wymaga jeszcze jednego elementu: montażu inteligentnego licznika energii. Pozwala on na dwukierunkowe zarządzanie przepływem prądu między panelami, magazynem i siecią. Modułowe magazyny energii – gotowe szafy z bateriami i falownikiem dwukierunkowym (PCS) – upraszczają cały proces: ich instalacja w obiektach komercyjnych może zamknąć się nawet w jednym dniu roboczym, choć nie jest to regułą.

Dobór pojemności magazynu energii zaczyna się od analizy nadwyżki produkcji z instalacji fotowoltaicznej w stosunku do zużycia wieczornego – to ona decyduje, ile energii realnie trafia do magazynu zamiast do sieci. Rozbudowa istniejącego systemu PV o magazyn wymaga sprawdzenia kompatybilności z zamontowanymi urządzeniami oraz montażu inteligentnego licznika energii, który umożliwi zarządzanie przepływami między produkcją, magazynem i siecią. Sprawność cyklu ładowania i rozładowania oraz roczna degradacja ogniw litowych bezpośrednio wpływają na ekonomikę inwestycji – im niższa sprawność, tym większa wymagana pojemność nominalna, by pokryć ten sam profil zużycia.

Wymogi formalne różnicują się progami pojemności. Magazyny do 20 kWh połączone z instalacją PV można zamontować bez pozwolenia i zgłoszenia – tak zakłada nowelizacja prawa budowlanego. Systemy powyżej 10 kWh według propozycji MRiT muszą trafić do osobnego, ognioodpornego pomieszczenia niemieszkalnego, a powyżej 300 kWh konieczne jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Przed montażem niezbędne jest stabilne podłoże, dostęp do głównej rozdzielnicy elektrycznej oraz zapewnienie wentylacji w pomieszczeniu pracy magazynu.

Modułowe magazyny energii pozwalają na wdrożenie systemu nawet w jeden dzień – gotowe szafy z bateriami i falownikami dwukierunkowymi (PCS) nie wymagają skomplikowanej infrastruktury. Dla MŚP rozważających inwestycję istotny jest program Mój Prąd, który oferuje dofinansowanie zakupu i montażu magazynu energii do łącznej kwoty 28 000 zł na jeden punkt poboru energii. Do jednej mikroinstalacji fotowoltaicznej można zgłosić tylko jeden magazyn energii. Dobrą praktyką jest montaż czujki dymu oraz gaśnicy w pomieszczeniu magazynu – niezależnie od progu pojemności i formalnych wymagań.