Taryfa B21 / jednostrefowa, średnie napięcie

Taryfa B21 to grupa taryfowa dla odbiorców zasilanych z sieci średniego napięcia (SN) o mocy umownej większej od 40 kW, z rozliczeniem za pobraną energię elektryczną w układzie jednostrefowym – jedna stawka opłaty sieciowej zmiennej obowiązuje przez całą dobę. Definicja pochodzi wprost z taryfy PGE Dystrybucja zatwierdzonej przez Prezesa URE na 2026 rok.

Kwalifikacja do B21 wymaga spełnienia dwóch warunków łącznie: przyłącza do sieci SN (typowo 15 kV lub 20 kV) oraz mocy umownej przekraczającej 40 kW. Jeśli obiekt jest zasilany z niskiego napięcia, właściwą grupą pozostaje C21 lub C22, nawet przy zbliżonej mocy umownej. Poniżej progu 40 kW na SN stosuje się grupę B11.

Charakter jednostrefowy oznacza brak rozróżnienia szczytu i doliny obciążenia w składniku zmiennym stawki sieciowej. Na 2026 rok stawka jakościowa dla odbiorców SN wynosi 33,16 zł/MWh, a składnik zmienny stawki sieciowej dla B21 w PGE Dystrybucja to 96,98 zł/MWh całodobowo. Do tego dochodzi składnik stały rozliczany od mocy umownej (zł/MW/mc) oraz opłata mocowa.

B21 jest wariantem bazowym w rodzinie taryf SN. Dla profili z wyraźnym rozkładem dobowym zużycia URE dopuszcza warianty strefowe – B22 (dwustrefowa) i B23 (trzystrefowa) – w których cena energii w dolinie obciążenia jest niższa niż w szczycie. Wybór między B21 a wariantami strefowymi to decyzja ekonomiczna oparta na profilu zużycia.

Jednostrefowość B21 oznacza jedną stawkę składnika zmiennego stawki sieciowej przez całą dobę – niezależnie od tego, czy pobór energii następuje w szczycie porannym, popołudniowym czy w nocy. W taryfie PGE Dystrybucja na 2026 r. stawka całodobowa dla B21 wynosi 96,98 zł/MWh, a do tego dochodzi składnik stały stawki sieciowej naliczany od mocy umownej (zł/MW/mc) oraz stawka jakościowa 33,16 zł/MWh jednolita dla wszystkich odbiorców SN i WN.

W taryfach strefowych B22 (dwustrefowa) i B23 (trzystrefowa) mechanizm rozliczenia wygląda inaczej – operator dzieli dobę na strefy (szczyt przedpołudniowy, szczyt popołudniowy, pozostałe godziny doby, dolina obciążenia) i dla każdej strefy stosuje odrębną stawkę zł/MWh. Stawki w strefach szczytowych są wyższe od całodobowej stawki B21, a stawki poza szczytem – niższe. Oznacza to, że rachunek za dystrybucję w taryfie strefowej zależy nie tylko od wolumenu poboru, ale też od jego rozkładu w czasie.

B21 jest korzystna, gdy pobór energii jest równomierny w ciągu doby albo skoncentrowany w godzinach szczytowych – wtedy jednolita stawka 96,98 zł/MWh wypada niżej niż średnia ważona ze stref szczytowych B22/B23. Odbiorcy z profilem produkcyjnym pracującym głównie 8:00-16:00 (zakłady jednozmianowe, biura, handel) zwykle nie mają możliwości przesunięcia poboru poza szczyt, więc strefowość generuje im dodatkowy koszt zamiast oszczędności. B21 upraszcza też rozliczenia – nie wymaga licznika strefowego ani harmonogramowania procesów.

Taryfy strefowe opłacają się przy elastycznym profilu poboru: procesy nocne (chłodnie, pompy, pralnie przemysłowe), praca dwu- lub trzyzmianowa z przesunięciem obciążenia na dolinę obciążenia, magazyny energii ładowane poza szczytem. Próg opłacalności wyznacza udział zużycia w strefach pozaszczytowych – im wyższy, tym większa przewaga B22 lub B23. Decyzję o zmianie grupy taryfowej warto poprzedzić analizą profilu 15-minutowego z licznika inteligentnego za co najmniej 12 miesięcy.

B21 jest tańsza od B22 lub B23, gdy odbiorca zużywa energię równomiernie przez całą dobę – bez wyraźnej koncentracji poboru w tanich strefach nocnych czy pozaszczytowych. Klasyczny profil to praca zmianowa (dwie lub trzy zmiany) oraz ciągłość produkcji technologicznej, gdzie linie produkcyjne, sprężarki, chłodnie czy piece pracują 24 godziny na dobę z niemal stałym obciążeniem. W takim scenariuszu jednolita stawka 96,98 zł/MWh składnika zmiennego stawki sieciowej PGE dla B21 od 1 lutego 2026 r. daje przewidywalny koszt bez ryzyka wpadania w drogie strefy szczytowe taryf strefowych.

Przy taryfach strefowych (B22, B23) korzyść pojawia się dopiero wtedy, gdy odbiorca potrafi realnie przenieść znaczącą część poboru poza szczyt przedpołudniowy i popołudniowy. Jeśli udział energii w strefie szczytowej przekracza mniej więcej jedną trzecią zużycia dobowego, a proces produkcyjny nie pozwala go zredukować, wyższe stawki szczytowe w B22 lub B23 zjadają oszczędności z tańszej strefy nocnej. B21 wygrywa wtedy prostotą rozliczenia i brakiem kary za pobór w godzinach dziennych.

Sygnałem, że warto zostać na B21, jest też stabilna moc pobierana w ciągu doby – gdy stosunek mocy maksymalnej do średniej jest bliski jedności. Takie obciążenie typowe jest dla zakładów z ciągłą technologią: hut, walcowni, przetwórstwa spożywczego z pracą całodobową, oczyszczalni ścieków, serwerowni czy dużych chłodni składowych. Dla odbiorców z wyraźnym profilem dziennym (jedna zmiana 6-18, biurowce, warsztaty jednozmianowe) B21 przestaje być optymalna – tam kalkulacja z reguły przechyla się na korzyść B22 z tańszą strefą pozaszczytową.

Decyzja o pozostaniu na B21 powinna opierać się na analizie profilu godzinowego z licznika za co najmniej 12 miesięcy – opłata jakościowa 33,16 zł/MWh jest identyczna we wszystkich grupach B, więc różnicę robi wyłącznie składnik zmienny stawki sieciowej i jego rozkład w strefach. Bez twardych danych z pomiarów każdy wybór między B21 a taryfami strefowymi jest zgadywaniem.