Jakie zmiany w fotowoltaice w 2026 roku?

TAK – rok 2026 przynosi trzy nakładające się na siebie kategorie zmian w fotowoltaice: cenowe (koniec deflacji komponentów po decyzji Chin z 9 stycznia 2026), regulacyjne (wejście pierwszych zapisów unijnej dyrektywy EPBD o obowiązkowych instalacjach solarnych) oraz dotacyjne (kontynuacja programu Mój Prąd z przesunięciem akcentu na magazyny energii).

W warstwie cenowej okres gwałtownej deflacji definitywnie się skończył. Od grudnia 2025 ceny komponentów w Polsce wzrosły od kilku do ponad 20% względem przełomu roku, a najwięksi chińscy producenci wafli krzemowych podnieśli ceny średnio o około 12%. Bezpośrednim katalizatorem jest decyzja chińskiego Ministerstwa Finansów z 9 stycznia 2026 o likwidacji 13% zwrotu VAT dla eksporterów technologii energetycznych – obok konsolidacji rynku polisilikonu i ograniczeń produkcyjnych wskazywanych przez Wood Mackenzie.

W warstwie regulacyjnej Polska zbliża się do progu 30 GW mocy fotowoltaicznej, który zostanie przekroczony jeszcze w 2026 roku. Roczne przyrosty w latach 2026-2028 mają utrzymać się w przedziale 3,7-3,8 GW. Równolegle startują pierwsze obowiązki wynikające z dyrektywy EPBD: każdy nowy budynek w Europie ma być przystosowany do wykorzystania energii słonecznej, co dla nowych domów jednorodzinnych oznacza realny obowiązek instalacji PV.

W warstwie wsparcia rząd potwierdził kontynuację programu Mój Prąd w pierwszym kwartale 2026, ale ze zmienionym akcentem – środki mają trafiać przede wszystkim na magazyny energii, a nie same panele. Prosument 2026 przestaje być biernym odbiorcą i staje się aktywnym uczestnikiem rynku, dla którego elastyczność, autokonsumpcja i integracja z magazynem są ważniejsze niż maksymalna moc instalacji.

Bezpośrednią przyczyną wzrostu cen jest decyzja chińskiego Ministerstwa Finansów z 9 stycznia 2026 roku o likwidacji 13% zwrotu VAT dla eksporterów technologii solarnych. Chiny kontrolują większość globalnego rynku fotowoltaicznego, więc ta zmiana podatkowa przekłada się bezpośrednio na koszty komponentów w Europie. Według analityków Wood Mackenzie do podwyżek prowadzą trzy nakładające się czynniki: konsolidacja rynku polisilikonu, ograniczenia produkcyjne oraz właśnie likwidacja ulgi eksportowej.

Efekty już są widoczne w łańcuchu dostaw. Najwięksi chińscy producenci wafli krzemowych podnieśli ceny średnio o około 12%, a w Polsce ceny modułów wzrosły od grudnia od kilku do ponad 20% w zależności od producenta i segmentu rynku. Producenci i dystrybutorzy zgodnie wskazują, że okres silnej deflacji komponentów PV dobiegł końca.

Druga warstwa zmian to unijna dyrektywa EPBD (Energy Performance of Buildings Directive). Pierwsze zapisy dotyczące obowiązkowych instalacji wykorzystujących energię słoneczną w budynkach zaczynają obowiązywać już w 2026 roku – każdy nowy budynek w Europie ma być przystosowany do wykorzystania energii słonecznej. To przesuwa fotowoltaikę z kategorii dobrowolnej inwestycji do standardu budowlanego dla nowego budownictwa.

Trzecia warstwa to przebudowa systemu wsparcia. Program Mój Prąd 4 zakończył się bez zapowiedzianego następcy w pierwotnej formule, choć Ministerstwo Klimatu i Środowiska potwierdziło kontynuację programu w pierwszym kwartale 2026 roku. Środek ciężkości przesuwa się jednak z samych paneli na magazyny energii – rząd zapowiada stopniowe odejście od dofinansowania fotowoltaiki na rzecz wsparcia magazynowania, co ma uczynić domowe instalacje stabilniejszymi i bardziej odpornymi na zmiany rynku.

Rząd odchodzi od dotacji na same panele, bo rynek przekroczył próg, w którym dopłata do mocy zainstalowanej traci sens ekonomiczny i sieciowy. Według GlobEnergii Polska przekroczy 30 GW mocy słonecznej już w 2026 roku, a roczne przyrosty w latach 2026-2028 mają utrzymywać się na poziomie 3,7-3,8 GW. Dalsze subsydiowanie samej fotowoltaiki pogłębiłoby problem nadprodukcji w godzinach południowych i ujemnych cen na rynku bilansującym, zamiast go rozwiązywać.

Ministerstwo Klimatu i Środowiska potwierdziło, że kontynuacja programu Mój Prąd ruszy w pierwszym kwartale 2026 roku, ale w nowej formule. Centrum uwagi przesuwa się na magazyny energii i inteligentne zarządzanie zużyciem, które mają uczynić domowe instalacje stabilniejszymi i bardziej odpornymi na wahania rynku. Resort zapowiada osobny program skierowany do właścicieli magazynów, bez konkretnych planów nowych dopłat do samych paneli. Dla właściciela MŚP oznacza to jedno: jeśli planujesz inwestycję w fotowoltaikę bez magazynu, w 2026 roku nie liczyłbym na wsparcie publiczne.

Logika tej zmiany jest prosta. Prosument przestaje być biernym odbiorcą energii i staje się aktywnym uczestnikiem rynku, który powinien zużywać prąd wtedy, gdy sam go produkuje, lub magazynować nadwyżki na późniejsze godziny. Branża sygnalizuje, że fotowoltaika przestaje być samodzielnym produktem, a magazyny energii stają się standardowym uzupełnieniem instalacji PV. Start nowego programu w Q1 2026 wyznacza moment, od którego opłacalność inwestycji liczy się już nie mocą paneli, lecz zdolnością do autokonsumpcji i odporności na ujemne ceny w południe.

NIE czekaj z decyzją o fotowoltaice na nowy program dotacyjny, jeśli planujesz inwestycję w pierwszym kwartale 2026 roku. Resort klimatu nie zapowiedział następcy zakończonego programu Mój Prąd dla samych paneli, a kontynuacja ma ruszyć dopiero w pierwszym kwartale 2026 ze wsparciem skierowanym przede wszystkim do właścicieli magazynów energii. W tym samym czasie ceny komponentów rosną – chińscy producenci wafli krzemowych podnieśli ceny średnio o 12%, a w Polsce panele zdrożały od kilku do ponad 20% względem przełomu roku. Każdy miesiąc zwłoki to potencjalnie wyższy CAPEX bez gwarancji dopłaty na panele.

Drugi błąd to ignorowanie obowiązku wynikającego z dyrektywy EPBD. Pierwsze zapisy unijnej dyrektywy dotyczące obowiązkowych instalacji wykorzystujących energię słoneczną w budynkach zaczną obowiązywać już w 2026 roku, a każdy nowy budynek w Europie ma być przystosowany do wykorzystania energii słonecznej. Jeśli budujesz halę, magazyn lub obiekt usługowy w 2026 roku, weryfikacja zakresu obowiązku EPBD musi trafić na etap projektu budowlanego, a nie odbioru. Doprojektowywanie PV po fakcie oznacza kolizje z konstrukcją dachu, instalacjami i przyłączem, czyli koszty wielokrotnie wyższe niż uwzględnienie instalacji od początku.

Trzeci błąd to kupno samych paneli bez magazynu energii. Według GlobEnergii fotowoltaika przestaje być samodzielnym produktem, a coraz większą rolę odgrywają magazyny energii i inteligentne zarządzanie zużyciem. Rząd zapowiada program skierowany właśnie do właścicieli magazynów, bo to one mają uczynić domowe instalacje stabilniejszymi, bardziej wydajnymi i odpornymi na zmiany rynku. Prosument przestaje być biernym odbiorcą – bez magazynu tracisz autokonsumpcję w godzinach szczytowej produkcji i wystawiasz się na coraz mniej korzystne rozliczenia za energię oddawaną do sieci. Instalacja bez magazynu w 2026 roku to inwestycja w model rozliczeń, który właśnie się kończy.