Kto płaci opłatę oze?

TAK – opłatę OZE płaci każdy odbiorca końcowy energii elektrycznej w Polsce, niezależnie od tego, czy jest to gospodarstwo domowe, mała firma, czy zakład przemysłowy. Stawka na 2026 rok wynosi 7,30 zł/MWh i została ustalona w informacji Prezesa URE nr 61/2025 – to ponad dwukrotny wzrost względem stawki 3,50 zł/MWh obowiązującej w 2025 roku.

Opłata OZE jest opłatą zmienną doliczaną do rachunku za prąd na podstawie faktycznego zużycia energii. Mechanizm naliczania jest prosty: stawka w zł/MWh mnożona jest przez liczbę pobranych megawatogodzin. Środki zgromadzone z opłaty trafiają na pokrycie wypłat dla wytwórców energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii objętych systemem wsparcia – m.in. aukcyjnym oraz systemem taryfy gwarantowanej FIT.

Dla typowego MŚP z branży usługowej zużywającego około 50 MWh rocznie oznacza to koszt rzędu 365 zł netto rocznie z samego tytułu opłaty OZE w 2026 roku – wobec około 175 zł w roku poprzednim. Firmy energochłonne, klasyfikowane jako odbiorcy specjalni, mogą korzystać z preferencyjnych zasad rozliczania niektórych składników taryfowych, jednak sama opłata OZE pozostaje obowiązkowa dla wszystkich grup taryfowych.

Podstawą prawną opłaty OZE jest ustawa z 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii, która wprowadziła mechanizm finansowania wsparcia dla wytwórców energii ze źródeł odnawialnych. Środki zgromadzone z tej opłaty trafiają do Zarządcy Rozliczeń S.A. i służą pokryciu wypłat dla wytwórców OZE objętych systemami wsparcia, takimi jak system aukcyjny czy taryfy gwarantowane FIT/FIP (feed-in-tariff i feed-in-premium).

Cel opłaty jest precyzyjnie zdefiniowany: zapewnienie dostępności energii ze źródeł odnawialnych w krajowym systemie elektroenergetycznym poprzez stabilne finansowanie producentów zielonej energii. Według URE, opłata przeznaczana jest na pokrycie wypłat dla wytwórców energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii objętych wsparciem. W praktyce oznacza to, że każda kilowatogodzina zużyta przez odbiorcę końcowego współfinansuje wypłaty dla farm wiatrowych, instalacji fotowoltaicznych, biogazowni i innych źródeł, które wygrały aukcje OZE lub korzystają z systemu taryf gwarantowanych.

Opłata OZE należy do kategorii opłat zmiennych – jej wysokość zależy bezpośrednio od ilości pobranej energii elektrycznej. Stawkę na dany rok kalendarzowy ustala Prezes URE w drodze informacji publikowanej do 30 listopada roku poprzedzającego. Na 2026 rok stawka wynosi 7,30 zł/MWh (informacja URE nr 61/2025), co stanowi ponad dwukrotny wzrost względem stawki 3,50 zł/MWh obowiązującej w 2025 roku. Wzrost ten odzwierciedla rosnące zapotrzebowanie na środki do rozliczeń z wytwórcami OZE w warunkach niższych cen rynkowych energii.

Opłatę OZE pobiera sprzedawca zobowiązany, czyli przedsiębiorstwo energetyczne wskazane przez Prezesa URE do obsługi danego obszaru dystrybucyjnego. To on dolicza ją do faktury za energię elektryczną i przekazuje zebrane środki do Zarządcy Rozliczeń S.A., który wypłaca wsparcie wytwórcom energii ze źródeł odnawialnych objętym systemem aukcyjnym lub taryfą gwarantowaną FIT.

Na fakturze opłata OZE pojawia się jako osobna pozycja w części dystrybucyjnej, obok opłaty kogeneracyjnej, mocowej i jakościowej. Naliczana jest od każdej zużytej MWh energii elektrycznej pobranej z sieci, co oznacza, że jej wysokość zależy wprost proporcjonalnie od rzeczywistego zużycia w okresie rozliczeniowym. Stawkę 7,30 zł/MWh netto obowiązującą w 2026 roku mnoży się przez liczbę pobranych MWh w danym miesiącu lub okresie dwumiesięcznym – identyczny mechanizm stosuje się przy opłacie kogeneracyjnej, która również należy do opłat zmiennych.

Dla przedsiębiorcy oznacza to jedno: nie da się jej uniknąć, zmieniając sprzedawcę. Stawka jest jednolita w skali kraju, ustalana przez Prezesa URE w drodze informacji publikowanej do 30 listopada na rok następny (Informacja 61/2025 dla stawki 2026). Niezależnie od tego, czy kupujesz prąd od sprzedawcy z urzędu, czy podpisałeś umowę na rynku konkurencyjnym, opłata OZE w identycznej wysokości trafi na Twoją fakturę. Sprzedawca występuje tu wyłącznie jako pośrednik – kasuje opłatę, ale jej nie kształtuje.

Faktura powinna jasno wyodrębniać opłatę OZE od pozostałych składników. Jeśli prowadzisz księgowość firmy i rozliczasz koszty energii, warto wiedzieć, że opłata OZE – tak jak inne opłaty dystrybucyjne – jest kosztem uzyskania przychodu w pełnej wysokości, a VAT (23%) podlega odliczeniu na zasadach ogólnych. W przypadku odbiorców energochłonnych ustawa o OZE przewiduje mechanizm częściowego zwrotu opłaty, ale dotyczy on wyłącznie zakładów spełniających ścisłe kryteria branżowe i progowe (zużycie powyżej 100 GWh rocznie).

Opłata OZE to nie to samo co opłata kogeneracyjna ani opłata przejściowa – to trzy osobne pozycje na fakturze, które sumują się i każda ma własną podstawę prawną oraz stawkę. Mylenie ich prowadzi do błędnych kalkulacji kosztów energii i fałszywego przekonania, że jedno zwolnienie dotyczy wszystkich opłat parafiskalnych.

Opłata OZE wynosi w 2026 roku 7,30 zł/MWh i finansuje wsparcie dla wytwórców energii odnawialnej w systemach aukcyjnym oraz FIT/FIP (według URE Informacja 61/2025). Opłata kogeneracyjna to oddzielna danina naliczana również od ilości zużytej energii, ale przeznaczona na wsparcie wysokosprawnej kogeneracji – jej stawkę ustala minister właściwy ds. energii w odrębnej procedurze. Mimo podobnej konstrukcji (zł/MWh, naliczanie od poboru) obie opłaty mają różnych beneficjentów i różne podstawy ustawowe.

Obie opłaty pobiera sprzedawca energii w tej samej fakturze, ale jako osobne pozycje. Odbiorca MŚP zużywający 50 MWh rocznie zapłaci w 2026 roku 365 zł netto z tytułu opłaty OZE plus odrębną kwotę z tytułu opłaty kogeneracyjnej – sumowanie pozycji bez rozbicia uniemożliwia weryfikację poprawności naliczeń. Dodatkowo na rachunku pojawia się opłata jakościowa, dla której energochłonni odbiorcy mogą uzyskać niższą stawkę po spełnieniu warunków kategorii „odbiorcy specjalnego”.

Częsty błąd interpretacyjny: przedsiębiorca słyszy o uldze dla energochłonnych przy opłacie jakościowej i zakłada, że dotyczy ona również opłaty OZE – tymczasem opłata OZE nie przewiduje zwolnień dla odbiorców końcowych, niezależnie od skali zużycia. Prosument też płaci opłatę OZE, ale tylko od energii faktycznie pobranej z sieci, nie od energii wyprodukowanej i zużytej na miejscu.