pse csire / Centralny System Informacji Rynku Energii

CSIRE (Centralny System Informacji Rynku Energii) to platforma teleinformatyczna gromadząca i udostępniająca dane pomiarowe oraz informacje o umowach sprzedaży energii elektrycznej w Polsce. System został uruchomiony 1 lipca 2025 r. i stanowi techniczny fundament nowego modelu procesów rynku energii, obejmujący wszystkich uczestników: operatorów systemów dystrybucyjnych, sprzedawców energii oraz odbiorców końcowych.

Operatorem CSIRE są Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A. działające w roli Operatora Informacji Rynku Energii (OIRE). To rola wynikająca z rozdziału 2d ustawy Prawo energetyczne – PSE odpowiada za przyjmowanie, walidację i udostępnianie danych pomiarowych podmiotom uprawnionym, w tym sprzedawcom energii, OSD oraz samym odbiorcom.

Od dnia startu systemu, czyli 1 lipca 2025 r., użytkownicy działający na obszarze operatorów, którzy zadeklarowali gotowość przystąpienia do CSIRE, realizują procesy rynku energii za pośrednictwem nowej platformy. OIRE publikuje na platformie raportowej PSE wskaźniki jakości informacji rynku energii przekazywanych do CSIRE – dane dostępne są właśnie od momentu uruchomienia systemu. Równolegle dostępne jest środowisko testowe CSIRE, w którym rejestracja podmiotów zainteresowanych testami jest otwarta do 31 lipca 2026 r.

Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A. pełnią rolę Operatora Informacji Rynku Energii (OIRE) na mocy rozdziału 2d ustawy Prawo energetyczne, prowadząc CSIRE jako centralną platformę wymiany danych rynkowych. Od 1 lipca 2025 r. OIRE odpowiada za techniczne udostępnianie systemu wszystkim podmiotom zobowiązanym do realizacji procesów rynku energii za jego pośrednictwem, w tym Operatorom Systemów Dystrybucyjnych, sprzedawcom energii oraz użytkownikom profesjonalnym.

Przez CSIRE przepływają trzy główne kategorie danych. Pierwsza to dane pomiarowe z liczników energii elektrycznej, w tym odczyty z liczników zdalnego odczytu instalowanych w ramach smart meteringu. Druga kategoria to informacje o umowach sprzedaży energii i świadczenia usług dystrybucji, obejmujące dane identyfikacyjne odbiorców, punktów poboru energii (PPE) oraz parametry umów. Trzecia to dane procesowe związane ze zmianą sprzedawcy, zawieraniem i rozwiązywaniem umów oraz aktualizacją danych odbiorców.

OIRE publikuje na platformie raportowej PSE wskaźniki jakości informacji rynku energii przekazywanych do CSIRE i udostępnianych z systemu, monitorując zarówno dane pomiarowe, jak i procesowe. Lista podmiotów zobowiązanych do realizacji zadań przez CSIRE obejmuje wszystkich krajowych OSD, sprzedawców energii oraz pozostałych uczestników rynku – publikowana i aktualizowana jest na stronach PSE w ramach obowiązków informacyjnych Operatora Informacji Rynku Energii.

Rejestracja w CSIRE dotyczy trzech kategorii podmiotów określonych w rozdziale 2d ustawy Prawo energetyczne: Użytkowników profesjonalnych (sprzedawcy energii, OSD, OSP), Użytkowników uprawnionych (odbiorcy końcowi i wytwórcy z systemami pomiarowo-rozliczeniowymi) oraz Nadawców fizycznych obsługujących wymianę danych. Pełna lista podmiotów zobowiązanych do realizacji zadań ustawowych przez CSIRE jest publikowana przez OIRE na stronie PSE.

Dostęp do systemu produkcyjnego wymaga przejścia certyfikacji technicznej w Systemie Certyfikacyjnym CSIRE (SCCSIRE), który OIRE udostępnia podmiotom planującym integrację. Certyfikacja potwierdza gotowość systemów informacyjnych użytkownika do współdziałania z CSIRE – bez pozytywnego wyniku testów technicznych podmiot nie może wymieniać danych z systemem produkcyjnym uruchomionym 1 lipca 2025 r.

Dla podmiotów na etapie przygotowań OIRE udostępnia środowisko testowe CSIRE, w którym można sprawdzić realizację procesów rynku energii bez wpływu na dane produkcyjne. Rejestracja do środowiska testowego jest otwarta do 31 lipca 2026 r. – dokumentacja zgłoszeniowa i wymagania techniczne dostępne są w sekcji OIRE na stronie PSE. Podmioty, które przeszły certyfikację, mogły rozpocząć działania produkcyjne od 1 lipca 2025 r.

Wsparcie merytoryczne stanowią dokumenty publikowane przez OIRE: Plan wdrożenia CSIRE, Rejestr zmian planowanych (RZP) w TSKB i SWI oraz Scenariusze wykorzystania procesów rynku energii – pokazujące krok po kroku, jak realizować procesy biznesowe od zmiany sprzedawcy po aktualizację PPE.

Zakres raportowania przez CSIRE obejmuje cztery kategorie danych przekazywanych do OSD i PSE: dane pomiarowe (15-minutowe profile zużycia i produkcji z liczników zdalnego odczytu), dane umowne (umowa sprzedaży, umowa kompleksowa, umowa o świadczenie usług dystrybucji), procesy zmiany sprzedawcy oraz – dla wytwórców OZE – grafiki pracy jednostek wytwórczych. Każda kategoria realizowana jest przez odrębne procesy biznesowe zdefiniowane w Standardach Wymiany Informacji CSIRE, a OIRE publikuje wskaźniki jakości tych danych na platformie raportowej PSE od 1 lipca 2025 r.

Dla MŚP z instalacją PV powyżej 50 kW lub kogeneracją oznacza to obowiązek przekazywania godzinowych grafików planowanej produkcji oraz korekt w trybie intraday. Dane pomiarowe trafiają do CSIRE automatycznie od OSD po zainstalowaniu licznika zdalnego odczytu – przedsiębiorca nie wprowadza ich ręcznie, ale odpowiada za zgodność danych umownych w systemie z faktycznym stanem. Rejestr zmian planowanych (RZP) określa harmonogram kolejnych wydań CSIRE, w których zakres raportowanych procesów jest sukcesywnie poszerzany.

Zmiana sprzedawcy energii została przeniesiona w całości do CSIRE – proces realizowany jest przez nowego sprzedawcę za pośrednictwem systemu, z 21-dniowym terminem wypowiedzenia poprzedniej umowy. MŚP nie składa już wniosków papierowych do OSD; weryfikacja danych pomiarowych, rozliczenie końcowe i aktywacja nowej umowy odbywają się przez standardowe scenariusze procesów rynku energii zdefiniowane przez OIRE. Lista podmiotów zobowiązanych do realizacji zadań przez CSIRE publikowana jest przez PSE i obejmuje wszystkich OSD oraz sprzedawców działających na rynku detalicznym.

OIRE publikuje na platformie raportowej PSE wskaźniki jakości informacji rynku energii przekazywanych do CSIRE oraz udostępnianych z systemu. Dane są dostępne od momentu uruchomienia CSIRE, czyli od 1 lipca 2025 r. i obejmują zarówno dane przekazywane do systemu, jak i dane odbierane przez Użytkowników profesjonalnych i Użytkowników uprawnionych. To jedyne oficjalne źródło, na podstawie którego podmiot zobowiązany może samodzielnie zweryfikować, czy jego komunikaty trafiają do CSIRE kompletnie i terminowo.

Wskaźniki dotyczą jakości danych przekazywanych przez Operatorów Systemów Dystrybucyjnych, sprzedawców energii, OSP oraz pozostałych Użytkowników profesjonalnych. W praktyce raporty pokazują, czy dane pomiarowe (15-minutowe profile z liczników zdalnego odczytu), dane umowne i dane techniczne PPE są przekazywane w wymaganym zakresie i strukturze. Brak danych lub błędne komunikaty XML obniżają wskaźnik jakości przypisany do podmiotu, co jest sygnałem do natychmiastowej korekty integracji z TSKB.

Monitoring jakości należy traktować jako stały element compliance, a nie jednorazowy test wdrożeniowy. Po pozytywnym przejściu certyfikacji w SCCSIRE i przejściu na środowisko produkcyjne każdy podmiot powinien cyklicznie weryfikować swoje wyniki w publikowanych raportach. Spadek wskaźnika lub pojawienie się braków danych wymaga reakcji w trybie eksploatacyjnym: analizy Rejestru zmian planowanych w TSKB lub SWI oraz aktualizacji własnych systemów zgodnie z bieżącą wersją Scenariuszy wykorzystania procesów rynku energii.