Taryfa G13 / trójstrefowa, wielostrefowa

Taryfa G13s to wielostrefowa grupa taryfowa dla gospodarstw domowych, w której doba dzieli się na 24 strefy cenowe o znanych z góry stawkach. W ramach oferty „Tanie Godziny” wprowadzonej przez Tauron Dystrybucja ceny energii elektrycznej zmieniają się w zależności od pory doby i sezonowej produkcji z fotowoltaiki. Wszystkie stawki są ustalone przed podpisaniem umowy i nie zmieniają się przez cały okres obowiązywania cennika. Urząd Regulacji Energetyki zatwierdził taryfę G13s w czerwcu 2025 roku, umożliwiając odbiorcom optymalizację kosztów poprzez dostosowanie zużycia do najtańszych godzin.

Podstawowym założeniem taryfy G13s jest uzależnienie cen energii od produkcji z odnawialnych źródeł. Latem, między godziną 9:00 a 17:00, opłata sieciowa spada do zaledwie 4 gr/kWh, aby zachęcić do korzystania z energii wtedy, gdy instalacje fotowoltaiczne produkują najwięcej prądu. W okresach niskiego nasłonecznienia lub w nocy stawki rosną. Oferta skierowana jest do wszystkich odbiorców indywidualnych, szczególnie posiadających instalacje fotowoltaika oraz liczniki zdalnego odczytu, które umożliwiają dokładne rozliczenie zużycia w poszczególnych strefach.

W polskim systemie taryfowym dla gospodarstw domowych dostępne są także inne grupy: taryfa G11 (jednostrefowa, stała cena przez całą dobę), taryfa G12 (dwustrefowa, wyższa cena w szczycie, niższa poza szczytem) oraz G14 Dynamic (czterostrefowa z dynamicznymi okresami doby). Taryfa G13s wypełnia lukę między ofertą dwustrefową a w pełni dynamiczną, oferując stabilne, wielostrefowe ceny zamiast zmiennych stawek rynkowych.

W praktyce konsument z taryfą G13s może korzystać z energii elektrycznej w różnych porach doby, płacąc cenę odpowiadającą aktualnej strefie. Najniższe stawki 4 gr/kWh za dystrybucję obowiązują w godzinach dziennych latem (9-17), co sprzyja właścicielom instalacji fotowoltaicznych, którzy mogą wtedy uruchamiać energochłonne urządzenia i wykorzystywać nadwyżki produkcji lokalnej. Pozostałe strefy – od najdroższych w szczycie zimowym po średnie w porach nocnych – układają się w harmonogram znany klientowi jeszcze przed podpisaniem umowy, dzięki czemu można precyzyjnie zaplanować pracę pralki, zmywarki czy ładowarki samochodu elektrycznego.

Aby skorzystać z wielostrefowej taryfy, wymagany jest licznik zdalnego odczytu, który automatycznie przypisuje zużycie do właściwej strefy godzinowej. Oferta „Tanie Godziny” kierowana jest do wszystkich odbiorców indywidualnych, ale największe korzyści osiągają gospodarstwa z fotowoltaiką oraz te, które mogą elastycznie przesuwać zużycie – na przykład uruchamiać pralkę o 10 rano zamiast o 18, gdy stawki mogą być wielokrotnie wyższe. Już ponad 10 tysięcy gospodarstw domowych wybrało tę taryfę w pierwszych miesiącach od jej wprowadzenia przez Tauron.

Taryfa G13s wpisuje się w szerszą rodzinę taryf wielostrefowych dostępnych dla gospodarstw domowych obok popularnej G12 (dwustrefowej) oraz G11 (jednostrefowej). Prezes URE zatwierdził także nową grupę G14 Dynamic, w której strefy doby odpowiadają czasowi trwania okresów dynamicznych cen energii – rozwiązanie przeznaczone dla odbiorców gotowych na automatyczne dostosowywanie zużycia do sygnałów rynkowych w czasie rzeczywistym.

Taryfa G13 adresowana jest do wszystkich odbiorców indywidualnych, ale największe korzyści przynosi gospodarstwom domowym z instalacjami fotowoltaicznymi i licznikami zdalnego odczytu. W praktyce oznacza to, że każdy właściciel domu z panelami PV może lepiej wykorzystać energię produkowaną przez własną instalację, korzystając z niskiej stawki dystrybucji 4 gr/kWh w godzinach 9-17.

Drugi segment beneficjentów to gospodarstwa z energochłonnymi urządzeniami, które można uruchamiać elastycznie – pralki, zmywarki, podgrzewacze wody, pompy ciepła. Możliwość dostosowania pracy tych urządzeń do najkorzystniejszych stref cenowych przekłada się na realne oszczędności na rachunkach. Strefy cenowe są znane z góry i nie zmieniają się w okresie obowiązywania cennika.

Oferta przyciągnęła ponad 10 tysięcy gospodarstw domowych w ciągu pierwszych miesięcy od wprowadzenia przez Tauron. Szczególnie atrakcyjna jest dla użytkowników, którzy mogą planować pobór energii i synchronizować go z profilem produkcji z fotowoltaiki lub z godzinami, w których są obecni w domu i mogą sterować urządzeniami.

Sporządzenie planu optymalizacji zużycia energii pod taryfę G13s rozpoczyna się od identyfikacji energochłonnych urządzeń i przesunięcia ich pracy na najtańsze godziny. Pralki, zmywarki, suszarki czy podgrzewacze wody powinny pracować w strefach z najniższą stawką 4 gr/kWh, czyli między godziną 9 a 17 latem oraz w wybranych godzinach nocnych zimą. Harmonogram pracy urządzeń dopasowuje się do 24 stref cenowych, które są znane z góry i nie zmieniają się w okresie obowiązywania cennika.

Kluczowym warunkiem efektywnej optymalizacji jest zainstalowanie licznika zdalnego odczytu, który automatycznie rejestruje zużycie w poszczególnych strefach. Gospodarstwa z instalacjami fotowoltaicznymi mogą maksymalnie wykorzystać tanią energię w porze dziennej latem, gdy produkcja z PV pokrywa część zapotrzebowania, a pozostałe zużycie jest rozliczane po obniżonej taryfie sieciowej. W praktyce konsument uruchamia pralkę o godzinie 10, gdy strefy są najtańsze, zamiast wieczorem po powrocie z pracy.

Wyższa cena energii w szczytach zapotrzebowania wymusza zmianę nawyków i świadome planowanie zużycia. Klienci dopasowują godziny ładowania pojazdów elektrycznych, gotowania czy prasowania do najkorzystniejszych stref. Dynamiczne ceny energii dostępne od sierpnia 2024 roku stanowią kolejny krok w optymalizacji, ale wymagają jeszcze większej elastyczności i bieżącego monitorowania stawek giełdowych w czasie rzeczywistym.