Co oznacza umowa kompleksowa w tauron?

Umowa kompleksowa w Tauron to jeden kontrakt, który łączy dwie usługi: sprzedaż energii elektrycznej oraz dystrybucję (czyli fizyczne dostarczenie prądu do licznika). W praktyce oznacza to, że odbiorca dostaje jedną fakturę zamiast dwóch oddzielnych rachunków – od sprzedawcy i od operatora sieci. Tauron jako sprzedawca sam rozlicza się z operatorem dystrybucyjnym (Tauron Dystrybucja), a klient reguluje jeden zsumowany rachunek.

Od 23 lutego 2024 r. odbiorcy w gospodarstwach domowych zawierają ze sprzedawcami wyłącznie umowy kompleksowe (według informacji URE). To oznacza, że umowa dystrybucyjna nie jest już zawierana osobno przez klienta indywidualnego – sprzedawca podpisuje ją w imieniu odbiorcy. Dla firm (odbiorców biznesowych) sytuacja wygląda inaczej: mogą nadal funkcjonować na dwóch oddzielnych umowach – sprzedażowej i dystrybucyjnej – choć umowa kompleksowa jest dostępna również dla nich.

Przy zmianie sprzedawcy energii umowa kompleksowa upraszcza proces: nowy sprzedawca przejmuje obsługę obu usług i sam załatwia formalności z operatorem sieci. Jeśli dotychczasowy sprzedawca zaprzestanie działalności, umowa kompleksowa rozwiązuje się z mocy prawa, a odbiorca automatycznie trafia pod sprzedaż rezerwową – bez dodatkowych kosztów i bez ryzyka odcięcia prądu (zgodnie z przepisami opisanymi przez URE).

Umowa kompleksowa ma podstawę prawną w art. 5 ustawy Prawo energetyczne, który definiuje ją jako połączenie umowy sprzedaży energii z umową o świadczenie usług dystrybucji w jednym dokumencie. Przed 2024 rokiem zarówno gospodarstwa domowe, jak i firmy mogły wybierać między modelem kompleksowym a rozdzielnym – czyli osobną umową ze sprzedawcą i osobną z operatorem sieci dystrybucyjnej (OSD).

Od 23 lutego 2024 r. odbiorcy w gospodarstwach domowych zawierają ze sprzedawcami wyłącznie umowy kompleksowe – takie, które obejmują zarówno usługę dostarczenia, jak i sprzedaży energii (według URE, cykl “UREgulowana wiedza konsumenta”). Umowę na świadczenie usług dystrybucji w imieniu odbiorcy zawiera sprzedawca, z którym klient podpisuje kontrakt. Zmiana ta uprościła proces dla konsumentów: jedna faktura, jeden punkt kontaktu, brak konieczności samodzielnego negocjowania warunków z OSD.

Dla MŚP sytuacja pozostaje elastyczna. Przedsiębiorca nadal może zdecydować, czy woli model kompleksowy (wygodniejszy administracyjnie – jedna faktura, jeden sprzedawca odpowiada za całość), czy model rozdzielny (osobne umowy ze sprzedawcą i operatorem sieci dystrybucyjnej). Model rozdzielny bywa korzystny dla firm o zużyciu powyżej 50 MWh rocznie, które negocjują cenę energii osobno od stawki dystrybucyjnej i chcą porównywać oferty wyłącznie w zakresie składnika energetycznego. Wybór modelu nie wpływa na ciągłość dostaw – w obu przypadkach prąd fizycznie dostarczany jest przez tego samego OSD na danym terenie.

Dla MŚP korzystających z Tauron umowa kompleksowa oznacza, że to Tauron pełni rolę pośrednika wobec operatora sieci dystrybucyjnej (OSD) – w regionie Tauron Dystrybucja S.A. Firma nie musi samodzielnie negocjować warunków przyłączenia ani zgłaszać zmian mocy umownej bezpośrednio do OSD. Wszystkie formalności przechodzą przez jednego sprzedawcę, co upraszcza obsługę, ale jednocześnie uzależnia ciągłość dostaw od kondycji tego sprzedawcy.

Konsekwencją, o której przedsiębiorcy często nie wiedzą, jest mechanizm sprzedaży rezerwowej. Zgodnie z informacją URE, z chwilą uruchomienia sprzedaży rezerwowej z przyczyn leżących po stronie dotychczasowego sprzedawcy umowa kompleksowa ulega rozwiązaniu z mocy prawa – bez dodatkowych kosztów dla odbiorcy. Odbiorca trafia wówczas automatycznie do sprzedawcy rezerwowego wyznaczonego przez OSD, a nowa umowa sprzedaży rezerwowej obowiązuje przez maksymalnie 6 miesięcy, w trakcie których firma powinna wybrać nowego sprzedawcę na rynku.

W praktyce dla MŚP w Tauron ryzyko uruchomienia sprzedaży rezerwowej jest niskie – Tauron należy do największych sprzedawców w Polsce. Mechanizm ten ma jednak znaczenie przy planowaniu zmiany sprzedawcy: wypowiedzenie umowy kompleksowej w Tauron i przejście do innego podmiotu wymaga złożenia jednego wypowiedzenia, po czym nowy sprzedawca przejmuje również relację z OSD. Cały proces zmiany sprzedawcy od 2024 r. trwa według URE nie dłużej niż 21 dni. Firma nie traci ciągłości dostaw na żadnym etapie – ani przy dobrowolnej zmianie, ani w scenariuszu rezerwowym.

Najczęstszy błąd to mylenie umowy kompleksowej z samą umową sprzedaży – tymczasem umowa kompleksowa obejmuje zarówno sprzedaż energii, jak i usługę dystrybucji w jednym dokumencie umowa sprzedaży dotyczy wyłącznie obrotu energią. Jeśli firma posiada rozdzielone umowy (osobną na sprzedaż i osobną na dystrybucję), przy zmianie sprzedawcy musi dopilnować powiadomienia OSD o nowej umowie dystrybucyjnej. Przy umowie kompleksowej ten obowiązek przejmuje nowy sprzedawca, który w imieniu odbiorcy zawiera umowę z operatorem sieci (według URE, od 23 lutego 2024 r. gospodarstwa domowe mogą zawierać wyłącznie umowy kompleksowe, ale MŚP nadal ma wybór między modelem kompleksowym a rozdzielnym).

Drugi poważny błąd to ignorowanie mechanizmu sprzedaży rezerwowej. Gdy dotychczasowy sprzedawca zaprzestaje działalności, umowa kompleksowa rozwiązuje się z mocy prawa bez dodatkowych kosztów dla odbiorcy (według URE). Odbiorca trafia wtedy automatycznie do sprzedawcy rezerwowego wyznaczonego przez OSD. Problem w tym, że stawki sprzedaży rezerwowej są z reguły wyższe od stawek rynkowych – mają charakter tymczasowy i nie podlegają negocjacji. Firma, która nie wybierze nowego sprzedawcy w rozsądnym terminie, płaci więcej za każdą zużytą MWh bez żadnej gwarancji stabilności cenowej.

Trzeci błąd dotyczy fakturowania. Przy umowie kompleksowej firma otrzymuje jedną zsumowaną fakturę obejmującą opłaty za energię i dystrybucję (według Tauron). Przedsiębiorcy, którzy przechodzą z modelu rozdzielnego na kompleksowy, czasem nie weryfikują, czy wszystkie składniki kosztowe – opłata sieciowa stała, zmienna, opłata jakościowa, opłata przejściowa – zostały prawidłowo przeniesione na nowy dokument rozliczeniowy. Brak takiej kontroli może skutkować niezauważonymi rozbieżnościami w rozliczeniach przez kilka okresów fakturowych.