Czy można rozłożyć rachunek z energi na raty?

TAK – odbiorca energii elektrycznej ma prawo złożyć do swojego sprzedawcy wniosek o rozłożenie zaległych należności na raty. Podstawą jest art. 6a ustawy Prawo energetyczne, który zobowiązuje sprzedawcę do rozpatrzenia takiego wniosku, ale nie nakłada obowiązku jego uwzględnienia. Sprzedawca ocenia sytuację indywidualnie i może odmówić, jeśli uzna, że okoliczności nie uzasadniają ulgi. Oprócz rat odbiorca może wnioskować także o odroczenie terminu płatności, umorzenie całości lub części zaległości oraz wstrzymanie naliczania odsetek za opóźnienie (według informacji Ministerstwa Energii, gov.pl/energia).

Procedura zaczyna się od pisemnego wniosku skierowanego bezpośrednio do sprzedawcy energii, z którym odbiorca ma podpisaną umowę kompleksową. We wniosku należy wskazać kwotę zaległości, proponowaną liczbę rat i uzasadnienie – np. trudną sytuację finansową firmy, sezonowy spadek przychodów czy nieprzewidziane wydatki inwestycyjne. Sprzedawca ma obowiązek rozpatrzyć wniosek, ale przepisy nie wyznaczają sztywnego terminu na odpowiedź. W praktyce większość sprzedawców odpowiada w ciągu 14-30 dni. Jeśli wniosek zostanie odrzucony, odbiorca może złożyć reklamację, a następnie skierować sprawę do Koordynatora do spraw negocjacji przy Prezesie URE.

Nowe Prawo energetyczne rozszerzyło grono odbiorców mogących korzystać z rozłożenia zaległych rachunków na raty i umorzenia części płatności (według Ministerstwa Energii). Dla MŚP z branży energetycznej oznacza to, że nawet przy zaległości rzędu kilku tysięcy złotych sprzedawca powinien rozważyć harmonogram spłat zamiast od razu kierować sprawę do windykacji. Wniosek o raty nie chroni jednak przed odłączeniem energii – jeśli odbiorca nie ureguluje zaległości i nie zawrze porozumienia, sprzedawca po uprzednim wezwaniu do zapłaty może wstrzymać dostawy. Dlatego wniosek ratowy najlepiej składać zanim minie termin płatności faktury lub natychmiast po jego upływie.

TAK – odbiorca energii elektrycznej ma prawo złożyć do swojego sprzedawcy wniosek o rozłożenie zaległych należności na raty. Prawo energetyczne przewiduje trzy formy ulgi dla odbiorców, którzy mają trudności z terminową zapłatą: odroczenie terminu płatności, rozłożenie należności na raty oraz umorzenie całości lub części zaległości. Każda z tych form wymaga złożenia pisemnego wniosku do sprzedawcy energii, a sprzedawca jest zobowiązany taki wniosek rozpatrzyć (źródło: gov.pl/web/energia, informacja Ministerstwa Energii).

Obowiązek rozpatrzenia wniosku wynika wprost z przepisów – sprzedawca nie może go zignorować ani odmówić bez uzasadnienia. Według informacji Ministerstwa Energii, odbiorcy energii mogą ubiegać się u sprzedawców m.in. o odroczenie terminu płatności należności za energię, rozłożenie należności na raty oraz umorzenie całości lub części zaległości. Dla przedsiębiorcy MŚP oznacza to, że w sytuacji przejściowych problemów z płynnością finansową nie musi czekać na wstrzymanie dostaw – powinien jak najszybciej złożyć wniosek. Sprzedawca ocenia sytuację indywidualnie i może zaproponować harmonogram spłat dopasowany do możliwości odbiorcy.

Nowe przepisy Prawa energetycznego dodatkowo wzmacniają pozycję odbiorców. Jak wskazuje Ministerstwo Energii, rozszerzono grono odbiorców mogących korzystać z tych form pomocy, a sprzedawcy muszą przedstawiać czytelne i proste informacje o ofertach, ułatwiające porównanie kosztów. Umowa kompleksowa – czyli jedna umowa obejmująca sprzedaż i dystrybucję energii – upraszcza też proces wnioskowania, bo odbiorca kontaktuje się z jednym podmiotem zamiast z dwoma. Wniosek o raty lub odroczenie najlepiej złożyć przed upływem terminu płatności faktury, dołączając krótkie uzasadnienie trudnej sytuacji finansowej firmy.

Odmowa rozłożenia rachunku na raty nie zamyka drogi do uregulowania długu – odbiorca ma kilka alternatywnych ścieżek. Pierwszym krokiem po otrzymaniu negatywnej decyzji jest złożenie ponownego wniosku z rozszerzonym uzasadnieniem, np. dokumentacją potwierdzającą sezonowy spadek przychodów lub nagłe zdarzenie losowe. Sprzedawca ocenia każdy wniosek indywidualnie, więc zmiana okoliczności lub lepsze udokumentowanie sytuacji finansowej może przynieść inny rezultat.

Równolegle przedsiębiorca powinien sprawdzić, czy kwalifikuje się do dodatku energetycznego przyznawanego przez gminę. Według informacji Ministerstwa Energii, coraz szersze grono odbiorców może ubiegać się o pomoc w opłacaniu rachunków za energię elektryczną. Wniosek o dodatek składa się w miejskim lub gminnym ośrodku pomocy społecznej (MOPS/GOPS) – decyzja zapada w ciągu 30 dni od złożenia kompletnej dokumentacji. Oprócz dodatku energetycznego ośrodki pomocy społecznej mogą przyznać doraźne wsparcie finansowe na pokrycie zaległości za media.

Jeśli sprzedawca konsekwentnie odmawia elastycznych warunków spłaty, jest to sygnał do porównania ofert innych sprzedawców. Od 23 lutego 2024 r. odbiorcy w gospodarstwach domowych zawierają ze sprzedawcami wyłącznie umowy kompleksowe, co upraszcza proces zmiany dostawcy – jedna umowa obejmuje zarówno sprzedaż, jak i dystrybucję energii. Zmiana sprzedawcy nie wymaga żadnych prac technicznych przy liczniku i trwa do 21 dni. Nowy sprzedawca może oferować korzystniejsze warunki płatności, niższe stawki taryfowe lub programy lojalnościowe obniżające miesięczne obciążenie.

Ostatecznym zabezpieczeniem jest prawo do złożenia reklamacji do sprzedawcy, a w razie jej odrzucenia – skierowania sprawy do Koordynatora ds. negocjacji przy Prezesie URE lub do Rzecznika Praw Konsumenta. Sprzedawca ma obowiązek rozpatrzyć reklamację w terminie 14 dni. Brak odpowiedzi w tym terminie oznacza uznanie reklamacji za rozstrzygniętą na korzyść odbiorcy.