Jakie opłaty wzrosną w 2026?

TAK – w 2026 roku wzrosną trzy kluczowe opłaty systemowe doliczane do rachunku za energię, nawet jeśli sama cena prądu (energia czynna) pozostanie stabilna. Największy skok dotyczy opłaty mocowej, która wzrośnie średnio o około 50% dla odbiorców indywidualnych i nawet o 55% dla firm (według danych ogłoszonych w listopadzie 2025 przez prezesa URE, źródło: globenergia.pl). To opłata finansująca utrzymanie rezerw mocy w systemie elektroenergetycznym – im wyższe roczne zużycie energii, tym wyższy jej udział w rachunku.

Druga podwyżka dotyczy opłaty kogeneracyjnej. Stawka rośnie z 3 zł/MWh do 4,36 zł/MWh (źródło: globenergia.pl) – to wzrost o ponad 45%. Opłata ta wspiera wytwórców energii i ciepła w kogeneracji. Trzecia zmiana to wyższa opłata OZE, finansująca system wsparcia odnawialnych źródeł energii. Do tego dochodzą opłaty dystrybucyjne, które dla gospodarstw domowych wzrosną średnio o 7,6% (według taryf zatwierdzonych przez URE, źródło: globenergia.pl), choć skala różni się między operatorami – np. u Taurona podwyżki są wyraźnie wyższe niż średnia.

Dla właściciela MŚP oznacza to, że sam rachunek za prąd może wzrosnąć, mimo braku podwyżki ceny energii czynnej. Opłaty stałe i systemowe stanowią rosnącą część faktury – w przypadku firm o zużyciu powyżej 500 MWh/rok opłata mocowa potrafi odpowiadać za kilkanaście procent całkowitego kosztu energii. Jedynym skutecznym sposobem na ograniczenie wpływu tych podwyżek jest redukcja zużycia w szczytach lub inwestycja w fotowoltaikę z magazynem energii, co pozwala obniżyć wolumen pobierany z sieci i tym samym zmniejszyć naliczane opłaty dystrybucyjne oraz mocową.

Opłaty systemowe ustala Urząd Regulacji Energetyki (URE) niezależnie od ceny samej energii elektrycznej – i to jest główny powód, dla którego rachunki mogą rosnąć mimo tańszego prądu. Mechanizm jest prosty: opłata kogeneracyjna finansuje wysokosprawną kogenerację (jednoczesną produkcję prądu i ciepła), opłata mocowa pokrywa koszty utrzymania rezerw wytwórczych na wypadek szczytowego zapotrzebowania, a opłata OZE wspiera rozwój odnawialnych źródeł energii. Każda z tych opłat ma odrębną podstawę prawną i odrębny tryb zatwierdzania stawek – dlatego ich wzrost nie zależy od tego, czy hurtowa cena energii czynnej spada czy rośnie.

Skala podwyżek na 2026 rok jest zróżnicowana. Opłata kogeneracyjna wzrośnie z 3 zł/MWh do 4,36 zł/MWh, czyli o ponad 45% (źródło: globenergia.pl na podstawie danych URE). Opłata mocowa pójdzie w górę średnio o 50% dla gospodarstw domowych i nawet o 55% dla firm – konkretna stawka zależy od rocznego zużycia energii (źródło: globenergia.pl). Do tego dochodzą wyższe opłaty dystrybucyjne, które wzrosną średnio o 7,6% u operatorów sieci dystrybucyjnych (źródło: globenergia.pl). Dla MŚP zużywających np. 50 MWh rocznie łączny efekt tych podwyżek może oznaczać kilka tysięcy złotych dodatkowych kosztów w skali roku.

Dla właściciela firmy istotne jest rozróżnienie: energia czynna to tylko jedna pozycja na fakturze. Pozostałe – dystrybucja, opłata mocowa, kogeneracyjna, OZE, opłata przejściowa i akcyza – stanowią znaczną część końcowego rachunku. Nawet jeśli ministerstwo utrzyma cenę energii czynnej na dotychczasowym poziomie, suma opłat systemowych i sieciowych sprawia, że łączny koszt energii elektrycznej w 2026 roku będzie wyższy niż w 2025. Firmy z własną fotowoltaiką lub magazynem energii mogą częściowo ograniczyć ekspozycję na opłatę mocową, bo zmniejszają pobór z sieci w godzinach szczytowych.

Audyt profilu zużycia to pierwszy krok, który pozwala ustalić, ile firma faktycznie traci na opłatach stałych w stosunku do opłat zmiennych. Skoro opłata mocowa rośnie o 55% dla firm (GlobEnergia.pl, dane URE 2025), a opłata kogeneracyjna skacze z 3 zł/MWh do 4,36 zł/MWh (GlobEnergia.pl na podst. URE), sam rachunek rośnie niezależnie od tego, ile prądu zużyjesz. Analiza krzywej obciążenia – rozkładu zużycia w poszczególnych godzinach doby – pokazuje, czy firma pobiera energię głównie w szczycie, kiedy składniki mocowe biją najmocniej.

Przesunięcie szczytów zużycia na godziny pozaszczytowe to najtańsza metoda redukcji kosztów, niewymagająca żadnych nakładów inwestycyjnych. W praktyce oznacza to uruchamianie energochłonnych procesów – pieców, chłodni, klimatyzacji magazynowej – poza godzinami 7:00-22:00 w taryfach wielostrefowych. Dla MŚP z rocznym zużyciem powyżej 50 MWh różnica między strefą szczytową a pozaszczytową potrafi sięgać kilkunastu procent rachunku.

Renegocjacja umowy ze sprzedawcą energii ma sens szczególnie teraz, gdy cena energii czynnej pozostaje stabilna, a rosną wyłącznie opłaty systemowe (GlobEnergia.pl). Firmy na umowach zawartych w okresie wysokich cen 2022-2023 mogą wynegocjować niższą stawkę za samą energię, co częściowo kompensuje wzrost opłat stałych. Kluczowe: umowę warto renegocjować minimum 3 miesiące przed końcem okresu rozliczeniowego, bo po tym terminie automatycznie przedłuża się na dotychczasowych warunkach.

Fotowoltaika z magazynem energii to jedyna metoda, która trwale obniża zarówno opłaty zmienne, jak i część stałych. Własna produkcja redukuje wolumen pobierany z sieci, a magazyn pozwala wykorzystać energię w godzinach szczytu zamiast kupować ją po najwyższej stawce. Według GlobEnergia.pl to właśnie fotowoltaika i magazyn stanowią ratunek przed rosnącą opłatą mocową – instalacja o mocy 10-50 kW dla typowego MŚP może obniżyć rachunki o 30-40% w skali roku, przy okresie zwrotu inwestycji wynoszącym 5-7 lat.