Które firmy energetyczne zwracają pieniądze?

TAK, każda firma energetyczna działająca w Polsce ma obowiązek zwrócić nadpłatę za prąd – dotyczy to zarówno czterech głównych koncernów (PGE, Tauron, Enea, Energa), jak i sprzedawców alternatywnych działających na rynku wolnorynkowym. Obowiązek wynika z Prawa energetycznego i jest jednolity dla wszystkich podmiotów posiadających koncesję URE na obrót energią elektryczną, niezależnie od tego, czy klient korzysta z taryfy regulowanej czy oferty wolnorynkowej.

Cztery największe grupy energetyczne obsługujące ponad 90% odbiorców w Polsce to PGE, Tauron, Enea i Energa – wszystkie funkcjonują w modelu rozdzielonym, w którym sprzedażą prądu zajmuje się odrębna spółka obrotu, a dystrybucją operator sieci. Zwrot nadpłaty realizuje zawsze sprzedawca, a nie operator dystrybucyjny, dlatego reklamację rozliczeniową kierujesz do spółki widniejącej na fakturze w polu sprzedawca energii.

Poza czterema koncernami nadpłaty zwracają również sprzedawcy alternatywni – to kilkudziesięciu mniejszych dostawców działających w segmencie ofert wolnorynkowych, których ceny nie są zatwierdzane przez Prezesa URE. Pełne zestawienie aktywnych sprzedawców znajdziesz w kalkulatorze CENKI prowadzonym przez URE. Procedura zwrotu jest identyczna i podlega kontroli regulatora.

Uwaga na oszustów: Ministerstwo Klimatu i Środowiska oraz Grupa PGE ostrzegały przed metodą „na nadpłatę” – przestępcy podszywają się pod firmy energetyczne, wysyłając maile o rzekomych zwrotach z linkami wyłudzającymi dane. Prawdziwy zwrot realizowany jest wyłącznie przelewem na konto z umowy lub kompensatą z kolejną fakturą.

Podstawą prawną obowiązku zwrotu jest art. 5 ust. 3 Prawa energetycznego, który nakłada na sprzedawcę energii obowiązek rozliczenia nadpłaty wynikającej z różnicy między prognozą a rzeczywistym zużyciem. Każda firma sprzedająca prąd lub gaz w Polsce – od koncernów państwowych po niezależnych sprzedawców działających na rynku wolnorynkowym – musi zwrócić nadpłatę w terminie 21 dni od daty wystawienia faktury rozliczeniowej zamykającej okres rozliczeniowy. Termin biegnie automatycznie, bez konieczności składania wniosku przez odbiorcę.

Zwrot nadpłaty nie jest programem rządowym ani świadczeniem socjalnym, lecz obowiązkową korektą rozliczenia wynikającą z faktu, że MŚP płaci prognozowane raty w trakcie okresu rozliczeniowego (zwykle 2, 6 lub 12 miesięcy), a dopiero po odczycie licznika sprzedawca porównuje sumę wpłat z rzeczywistym zużyciem w kWh lub MWh. Jeśli prognoza była zawyżona, powstaje nadpłata, którą firma musi oddać – przelewem na konto wskazane w umowie albo zaliczyć na poczet następnego okresu, ale wyłącznie za zgodą odbiorcy.

Należy odróżnić ten mechanizm od programów takich jak Mój Prąd czy dofinansowania z NFOŚiGW, które są dobrowolnymi dotacjami inwestycyjnymi, a nie zwrotem nadpłaconych rachunków. Ministerstwo Klimatu i Środowiska oraz Ministerstwo Energii nie prowadzą indywidualnych rozliczeń z odbiorcami i nigdy nie wysyłają maili o rzekomych nadpłatach – takie wiadomości to oszustwo wyłudzające dane. Rzeczywisty zwrot przeprowadza wyłącznie sprzedawca energii widniejący na fakturze, na podstawie udokumentowanego odczytu licznika i faktury rozliczeniowej.

Najczęstszym powodem blokady zwrotu jest brak pisemnego wniosku z numerem konta bankowego, a nie odmowa sprzedawcy. Zgodnie z art. 5 ust. 3 Prawa energetycznego sprzedawca ma 21 dni na realizację zwrotu, ale termin biegnie dopiero od momentu otrzymania kompletnego wniosku – zawierającego numer umowy, PPE oraz prawidłowy IBAN. Telefoniczne zgłoszenie albo ustna prośba w punkcie obsługi nie uruchamiają tego terminu.

Drugim częstym błędem jest mylenie zwrotu z reklamacją. Reklamacja dotyczy zakwestionowania wysokości faktury i może trwać do 30 dni, natomiast wniosek o zwrot nadpłaty zakłada, że kwota jest już bezsporna i wynika z rozliczenia rocznego. Złożenie reklamacji zamiast wniosku o zwrot przesuwa procedurę o kolejne tygodnie, bo sprzedawca najpierw rozpatruje zasadność, a dopiero potem – jeśli przyzna rację – uruchamia procedurę zwrotu. W praktyce oznacza to wydłużenie procesu z 21 do nawet 60 dni.

Trzecie ryzyko to oszustwa typu “na nadpłatę”. Według ostrzeżenia Ministerstwa Energii i Grupy PGE przestępcy podszywają się pod sprzedawców energii oraz instytucje publiczne, informując mailowo lub SMS-em o rzekomej nadpłacie do odebrania po “weryfikacji danych” przez link. Ministerstwo Klimatu i Środowiska nigdy nie wysyła maili dotyczących indywidualnych rozliczeń ani nie prowadzi dopłat poza systemem sprzedawcy. Sprzedawca energii także nie wymaga logowania do bankowości elektronicznej w celu wypłaty nadpłaty – środki trafiają zawsze na rachunek wskazany w umowie lub w pisemnym wniosku. Każdy link prowadzący do “formularza zwrotu” lub “weryfikacji konta” należy traktować jako próbę phishingu i zgłosić na CERT Polska.

Warto też zweryfikować dane odbiorcy przelewu zwrotnego po stronie firmy. Błąd w numerze konta po stronie wnioskodawcy (literówka w IBAN) skutkuje odbiciem przelewu i ponownym uruchomieniem 21-dniowego terminu od daty złożenia korekty. Dlatego wniosek warto wysyłać listem poleconym lub przez eBOK sprzedawcy, zachowując potwierdzenie nadania jako dowód daty wpływu.