Sprzedawca rezerwowy aktywował się sam – co zrobić?

TAK – sprzedawca rezerwowy aktywuje się automatycznie bez zgody odbiorcy, gdy dystrybutor stwierdzi brak ważnej umowy na prąd. Mechanizm ten działa od 1 lipca 2025 r. na podstawie znowelizowanej ustawy prawo energetyczne i chroni przed odcięciem prądu w sytuacji, gdy dotychczasowa umowa wygasła, została wypowiedziana przez sprzedawcę lub nie została w ogóle zawarta po podłączeniu nowego punktu poboru.

Dystrybutor (operator sieci) uruchamia sprzedaż rezerwową w następujących sytuacjach: gdy otrzyma informację o konieczności rozpoczęcia dostaw od sprzedawcy rezerwowego, gdy stwierdzi brak realizacji umowy sprzedaży lub umowy kompleksowej dla punktu poboru w jego sieci, lub gdy nowy punkt został przyłączony do sieci, a odbiorca nie zawarł żadnej umowy na dostawę prądu (według taryfy URE 2025). Proces ten jest całkowicie automatyczny – odbiorca nie może go zablokować ani musi go akceptować.

Umowa z sprzedawcą rezerwowym zawierana jest na czas nieokreślony i trwa, dopóki odbiorca sam jej nie wypowie z 7-dniowym okresem wypowiedzenia lub nie podpisze umowy z nowym sprzedawcą (wtedy umowa rezerwowa ustaje z mocy prawa z chwilą rozpoczęcia realizacji nowej umowy). Ceny w sprzedaży rezerwowej są wyższe niż w ofercie rynkowej i regulowane przez URE – dlatego warto jak najszybciej znaleźć nowego sprzedawcę i wypowiedzieć umowę rezerwową.

Informację o tym, który sprzedawca jest rezerwowym dla danego obszaru, można znaleźć na stronie internetowej lokalnego dystrybutora – każdy operator sieci ma przypisanego jednego sprzedawcę rezerwowego dla swojego terenu działania. W praktyce najczęstszymi przyczynami aktywacji sprzedaży rezerwowej są: wypowiedzenie umowy przez sprzedawcę z powodu zaległości płatniczych, wygaśnięcie umowy terminowej bez zawarcia nowej, lub niedopełnienie formalności przy zmianie sprzedawcy.

Sprzedaż rezerwowa uruchamia się automatycznie w trzech sytuacjach: gdy dystrybutor uzyska informację o konieczności zaprzestania sprzedaży przez dotychczasowego dostawcę, gdy nie jest realizowana żadna umowa sprzedaży energii dla danego punktu poboru, lub gdy dojdzie do błędu w procesie przełączenia między sprzedawcami (według URE 2025).

Pierwszy scenariusz dotyczy sytuacji, gdy obecny dostawca rezygnuje z obsługi danego odbiorcy – może to wynikać z upadłości sprzedawcy, wycofania się z rynku, lub zakończenia konkretnej oferty. Dystrybutor otrzymuje wtedy formalną informację o zaprzestaniu dostawy i automatycznie przełącza odbiorcę na sprzedawcę rezerwowego. Przedsiębiorca nie otrzymuje wcześniejszego powiadomienia, ponieważ procedura następuje z mocy prawa po stronie operatorskiej.

Druga sytuacja ma miejsce przy wygaśnięciu umowy terminowej bez zawarcia nowej umowy – gdy np. roczny kontrakt kończy się 31 grudnia, a odbiorca nie podpisał nowej umowy do tej daty, od 1 stycznia automatycznie trafia na sprzedaż rezerwową. Podobnie działa mechanizm po skutecznym wypowiedzeniu umowy przez którąkolwiek ze stron – okres wypowiedzenia upływa, dostawa od dotychczasowego sprzedawcy ustaje, dystrybutor aktywuje rezerwę.

Najczęstszym błędem jest ignorowanie faktur od sprzedawcy rezerwowego i czekanie, aż samo przełączy z powrotem na poprzednią umowę. Nie nastąpi to automatycznie – umowa rezerwowa zawarta jest na czas nieokreślony i trwa do momentu, gdy sam ją wypowiesz lub podpiszesz umowę z wybranym sprzedawcą (według URE). Każdy dzień zwłoki oznacza płacenie taryfy URE, która najczęściej jest droższa od ofert rynkowych.

Drugi typowy błąd to założenie, że sprzedawca rezerwowy wystawia faktury automatycznie. Klient zobowiązany jest do opłacania zużycia na podstawie faktur VAT wystawianych przez sprzedawcę rezerwowego zgodnie z umową. Brak płatności za sprzedaż rezerwową skutkuje naliczaniem odsetek i może prowadzić do procedury odłączenia od sieci (według URE). Odstąpienie od umowy możliwe jest wyłącznie na zasadach określonych w ustawie o prawach konsumenta (14 dni dla umów zawartych na odległość), ale nie dotyczy to automatycznej aktywacji sprzedaży rezerwowej.

Trzeci problem: przedsiębiorcy zakładają, że poprzednia umowa wróci po usunięciu przyczyny aktywacji sprzedaży rezerwowej. Umowa rezerwowa ulega rozwiązaniu z mocy prawa dopiero z chwilą rozpoczęcia realizacji umowy z innym sprzedawcą (według PGE Dystrybucja). Jeśli chcesz wrócić do dotychczasowego dostawcy, musisz podpisać z nim nową umowę – stara nie wznawia się automatycznie, nawet jeśli przyczyna jej zakończenia została usunięta.