Jakie są nowe zasady rozliczania fotowoltaiki w 2026 roku?

NIE – w 2026 roku nie wchodzą żadne nowe zasady rozliczania fotowoltaiki. Obowiązuje net-billing wdrożony w 2024 roku i doprecyzowany aneksem z lutego 2025 roku, a Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie przedstawiło konkretnych planów reform systemu rozliczeń prosumentów na 2026 rok.

W praktyce oznacza to, że energia oddana do sieci jest rozliczana według miesięcznej ceny rynkowej RCEm, a wartość depozytu prosumenckiego powiększana jest współczynnikiem 1,23. Limit zwrotu niewykorzystanych nadwyżek wynosi do 20% wartości energii pobranej w przypadku rozliczenia miesięcznego, albo do 30% po przejściu na ceny godzinowe RCE – z zastrzeżeniem, że ta zmiana jest nieodwracalna.

Jedyna realna zmiana w horyzoncie 2026 dotyczy taryf dynamicznych dla prosumentów. Ministerstwo Energii zapowiedziało, że dedykowany zespół rozpoczął prace w drugim tygodniu stycznia 2026 nad nowym modelem taryf z uwzględnieniem limitu cenowego. Równolegle potwierdzono kontynuację programu Mój Prąd w 2026 roku – z założeniem, że nowa edycja obejmie wszystkich prosumentów, także tych rozliczających się dotąd w net-meteringu.

Właściciele instalacji uruchomionych przed 1 kwietnia 2022 powinni mieć świadomość, że net-metering wygasa po 15 latach – pierwsi prosumenci stracą prawo do opustów w 2031 roku, a obecnie nie istnieją regulacje określające zasady rozliczania po tej dacie. Dla decyzji inwestycyjnych w 2026 roku obowiązującym punktem odniesienia pozostaje net-billing ze współczynnikiem 1,23 i obowiązek podłączenia instalacji do sieci dystrybucyjnej.

Net-metering (system opustów) to model rozliczeń obowiązujący prosumentów, którzy podłączyli mikroinstalację fotowoltaiczną do sieci przed 1 kwietnia 2022 roku. Energia oddana do sieci była rozliczana w stosunku 1:0,8 dla instalacji do 10 kW oraz 1:0,7 dla instalacji powyżej 10 kW – prosument odbierał 80% lub 70% wprowadzonej energii bez dodatkowych opłat, traktując sieć jak magazyn. Ten system został zamknięty dla nowych zgłoszeń, ale gwarancje dla pierwszych prosumentów obowiązują przez 15 lat od podłączenia, więc pierwsi prosumenci stracą opusty dopiero w 2031 roku.

Net-billing obowiązuje wszystkich prosumentów, którzy podłączyli instalację po 1 kwietnia 2022 roku. Energia oddana do sieci jest rozliczana finansowo według ceny rynkowej, a nie wymieniana 1:1 na kilowatogodziny. Od 1 lutego 2025 roku obowiązuje rozliczenie według miesięcznej ceny rynkowej RCEm, a wartość energii wprowadzanej do depozytu prosumenckiego mnożona jest przez współczynnik 1,23 (aneks wprowadzony po 10 miesiącach prac legislacyjnych). Niewykorzystaną nadwyżkę z depozytu można odzyskać w gotówce do limitu 20% wartości energii pobranej z sieci.

Prosument net-billingowy może jednorazowo i nieodwracalnie przejść na rozliczenie godzinowe według ceny RCE (zamiast miesięcznego RCEm). Decyzja podnosi limit zwrotu depozytu z 20% do 30%, ale wymaga akceptacji większej zmienności cen – w godzinach południowych, gdy produkcja PV jest najwyższa, ceny RCE bywają najniższe lub ujemne. W 2026 roku Ministerstwo Energii zapowiedziało prace nad taryfami dynamicznymi dla prosumentów z uwzględnieniem limitu cenowego, ale konkretne regulacje na 2026 rok nie zostały opublikowane.

Ministerstwo Energii zapowiedziało prace nad taryfami dynamicznymi dla prosumentów, ale nie podało konkretnego terminu wdrożenia. Dedykowany zespół w resorcie rozpoczął analizy nad nowym modelem rozliczeń, który ma uwzględniać limit cenowy chroniący posiadaczy fotowoltaiki przed skrajnymi wahaniami cen na rynku hurtowym.

Taryfa dynamiczna oznacza rozliczenie energii według cen godzinowych RCE, a nie miesięcznej średniej RCEm. Prosument oddający energię w godzinach wysokiego popytu (np. wieczorny szczyt) otrzymywałby wyższą wycenę depozytu, natomiast nadwyżki produkowane w południowym szczycie PV – kiedy ceny rynkowe często spadają do zera lub ujemnych wartości – byłyby wyceniane minimalnie. Według zapowiedzi resortu nowy mechanizm ma zawierać limit cenowy, który zabezpieczy prosumenta przed skutkami cen ujemnych obserwowanych już w 2025 roku.

Drugim obszarem prac ministerstwa jest kontynuacja programu Mój Prąd w 2026 roku. Resort zapowiada, że nowa edycja ma być otwarta dla wszystkich prosumentów, w tym dla tych rozliczających się jeszcze w systemie net-metering, którzy dotychczas byli wykluczeni z większości warunków dotacyjnych. Rozważane jest też wprowadzenie okresu przejściowego dla dotacji do instalacji PV, ale konkretne kwoty i daty naborów nie zostały opublikowane.

Niezależnie od zapowiedzi resortu, pierwsi prosumenci stracą gwarancje net-meteringu w 2031 roku – system został wprowadzony na 15 lat i ten licznik już biegnie. Ministerstwo zapowiada analizy dotyczące losu tej grupy “w przyszłości”, ale aktualnie nie istnieją regulacje określające, co stanie się po wygaśnięciu opustów. To oznacza, że właściciele najstarszych instalacji PV powinni już teraz planować scenariusz przejścia na net-billing lub taryfy dynamiczne.

NIE – nowe zasady rozliczania fotowoltaiki w 2026 roku nie dotyczą wszystkich prosumentów jednakowo. Net-metering pozostaje aktywny przez pełne 15 lat od momentu przystąpienia, co oznacza że osoby które weszły do systemu w 2016 roku stracą gwarancje rozliczenia w opustach dopiero w 2031 roku. Zmiany wprowadzone w 2024 i 2025 roku (współczynnik 1,23, limit zwrotu 30%) odnoszą się wyłącznie do prosumentów rozliczanych w net-billingu, który obowiązuje wszystkich przyłączonych po 1 kwietnia 2022 roku.

Problem dotyczy pierwszej fali prosumentów, którzy podłączyli mikroinstalacje w latach 2016-2017. Według analizy GlobEnergia (2025) nie istnieją obecnie regulacje określające, co stanie się po wygaśnięciu 15-letniego okresu opustów. Ministerstwo Klimatu i Środowiska zapowiada analizy „w przyszłości”, ale nie przedstawiło konkretnych planów ani projektu ustawy regulującej los prosumentów po 2031 roku. Brak przejściowego mechanizmu oznacza ryzyko nagłej zmiany warunków ekonomicznych instalacji, której okres zwrotu pierwotnie kalkulowano w oparciu o opusty.

Drugie nieporozumienie dotyczy programu Mój Prąd. Według deklaracji NFOŚiGW kontynuacja programu w 2026 roku została potwierdzona, a nowa edycja ma być otwarta dla wszystkich prosumentów – również tych pozostających w net-meteringu, którzy wcześniej byli z dotacji praktycznie wyłączeni. Rozważane jest wprowadzenie okresu przejściowego dla dotacji do PV, jednak na moment publikacji szczegółowe warunki nie zostały opublikowane. Ministerstwo Klimatu nie ogłosiło harmonogramu naboru ani budżetu nowej edycji.

Dla nowo przyłączanych prosumentów w 2026 roku obowiązuje wyłącznie net-billing w wersji po lutym 2025 – z rozliczeniem według miesięcznej ceny RCEm, depozytem powiększanym współczynnikiem 1,23 oraz opcjonalnym przejściem na ceny godzinowe RCE z limitem zwrotu nadpłat do 30%. Decyzja o przejściu na RCE jest nieodwracalna, co oznacza konieczność świadomego wyboru modelu przed podpisaniem aneksu do umowy ze sprzedawcą energii.