O co chodzi ze sprzedawcą rezerwowym?

Sprzedawca rezerwowy zapewnia ciągłość dostaw energii elektrycznej, gdy dotychczasowy sprzedawca przestaje realizować umowę – i od 1 lipca 2025 r. nie musisz go samodzielnie wybierać. Wcześniej przedsiębiorca wskazywał sprzedawcę rezerwowego w umowie z dystrybutorem; dziś tę rolę pełni z mocy prawa sprzedawca zobowiązany na obszarze twojego operatora systemu dystrybucyjnego (OSD), do którego sieci jest przyłączony obiekt firmy.

Mechanizm uruchamia się automatycznie w sytuacjach awaryjnych – upadłość sprzedawcy, wypowiedzenie umowy bez wskazania nowego dostawcy, utrata koncesji albo zaprzestanie sprzedaży. Wtedy sprzedawca rezerwowy przejmuje dostawy, żeby licznik nie został wyłączony, a firma mogła pracować bez przerwy. Rolę tę pełni sprzedawca zobowiązany, czyli przedsiębiorstwo energetyczne wyznaczone przez Prezesa URE na obszarze danego OSD.

Aktualną informację o tym, kto jest sprzedawcą rezerwowym dla twojej lokalizacji, znajdziesz na stronie internetowej dystrybutora oraz w wykazach publikowanych przez URE. To istotne, bo ceny w sprzedaży rezerwowej są zwykle wyższe niż w standardowej ofercie rynkowej – traktuj ją jako rozwiązanie awaryjne, a nie docelowe. Po przejęciu dostaw przez sprzedawcę rezerwowego masz czas na zmianę sprzedawcy energii na wybranego z oferty rynkowej i powrót do korzystniejszych warunków cenowych.

Podstawą prawną sprzedaży rezerwowej jest ustawa Prawo energetyczne, a mechanizm uruchamia się automatycznie, gdy dotychczasowy sprzedawca przestaje realizować umowę kompleksową lub umowę sprzedaży energii elektrycznej. Najczęstsze przyczyny to upadłość sprzedawcy, utrata koncesji wydanej przez Prezesa URE, wstrzymanie działalności handlowej lub wypowiedzenie umowy z operatorem systemu dystrybucyjnego. W każdej z tych sytuacji odbiorca – bez własnego działania – z dnia na dzień traci dostawcę energii, a sieć fizyczna nadal pracuje.

Mechanizm istnieje, aby zapewnić ciągłość dostaw energii elektrycznej do czasu wybrania przez odbiorcę nowego sprzedawcy. Bez tej konstrukcji prawnej upadek jednego podmiotu na rynku oznaczałby fizyczne odcięcie tysięcy firm i gospodarstw domowych od prądu, mimo sprawnej infrastruktury dystrybucyjnej. Sprzedaż rezerwowa to bufor regulacyjny, który oddziela ryzyko handlowe od ryzyka technicznego.

Od 1 lipca 2025 r. zasady wskazywania sprzedawcy rezerwowego zmieniły się fundamentalnie. Wcześniej odbiorca musiał samodzielnie wpisać sprzedawcę rezerwowego do umowy i okresowo weryfikować, czy wskazany podmiot nadal pełni tę funkcję. Obecnie rolę tę pełni z mocy prawa sprzedawca zobowiązany wyznaczony przez Prezesa URE dla obszaru dystrybutora, do którego sieci przyłączony jest odbiorca. Informacja o właściwym sprzedawcy rezerwowym znajduje się na stronie operatora systemu dystrybucyjnego (OSD), np. PGE Dystrybucja, Tauron Dystrybucja czy Energa-Operator.

Konstrukcja ta chroni przede wszystkim małych i średnich przedsiębiorców, którzy nie mają działów prawnych monitorujących rynek sprzedawców na bieżąco. Automatyczne wyznaczenie sprzedawcy rezerwowego przez URE sprowadza działanie odbiorcy do jednej decyzji: zostać u sprzedawcy rezerwowego, czy podpisać umowę z wybranym samodzielnie sprzedawcą na warunkach rynkowych.

Sprzedaż rezerwowa to rozwiązanie awaryjne, nie długoterminowa oferta – po jej uruchomieniu należy jak najszybciej wybrać docelowego sprzedawcę. Ceny w taryfie sprzedawcy zobowiązanego są zatwierdzane przez Prezesa URE i mają zapewnić ciągłość dostaw, a nie konkurować z ofertami rynkowymi. Im dłużej firma pozostaje na sprzedaży rezerwowej, tym większe ryzyko, że płaci więcej, niż wynegocjowałaby u dowolnego sprzedawcy konkurencyjnego.

Nie, podczas sprzedaży rezerwowej odbiorca nie zostaje bez prądu – to jest właśnie sens całego mechanizmu. Zgodnie ze stanowiskiem URE sprzedaż rezerwowa zapewnia ciągłość realizacji dostaw energii elektrycznej do czasu wybrania przez odbiorcę nowego sprzedawcy energii elektrycznej. Dystrybutor (OSD) nadal dostarcza energię swoją siecią, a sprzedawca rezerwowy przejmuje rolę strony handlowej umowy. Faktura może przyjść z innego adresu i z inną stawką, ale licznik nie przestaje pracować.

Decyzja o wyborze nowego sprzedawcy powinna zapaść w ciągu kilku-kilkunastu dni roboczych od momentu, w którym firma dowiaduje się o uruchomieniu sprzedaży rezerwowej (informacja od OSD lub pierwsza faktura z nowym podmiotem). Wybór nowego sprzedawcy jest dobrowolny i nieograniczony liczbą zmian – można podpisać umowę kompleksową lub rozdzielną umowę sprzedaży z dowolnym sprzedawcą obsługującym rynek detaliczny. Procedurę zmiany sprzedawcy, w tym typowy okres wypowiedzenia i terminy zgłoszenia do OSD, opisujemy w kolejnych blokach tego artykułu.

Najczęstsze błędy MŚP w tej sytuacji to: ignorowanie pierwszej faktury od sprzedawcy rezerwowego, zakładanie, że ktoś to załatwi automatycznie, oraz mylenie sprzedawcy rezerwowego z dystrybutorem. Warto też uważać na telefony od domniemanych przedstawicieli handlowych, którzy w okresie zamieszania po upadku sprzedawcy próbują podpisać niekorzystne umowy – UOKiK sygnalizował już praktyki podszywania się pod instytucje publiczne i obiecywania nieistniejących dotacji.